Năm 2019 mình đóng xong một bộ tủ bếp gỗ sồi Nga trông bắt mắt như hình tạp chí cho một căn hộ tầng 27 ở Mỹ Đình. Giao xong xuôi, anh chủ nhắn cho tôi một câu khiến tôi nhớ mãi: \"anh ơi tủ nhìn ổn nhưng sao em thấy nó tối thui\". Hôm đó tôi mới để ý rằng suốt 11 năm làm nghề, tôi chưa từng cầm cái lux kế nào để đo độ sáng của căn hộ trước khi quyết màu gỗ. Nghe thì vô lý, nhưng đó là chuyện thật của rất nhiều xưởng mộc, kể cả những xưởng nhận nội thất cho các khu đắt tiền. Mà nói thẳng, khi tìm hiểu thi công nội thất chung cư trọn gói, khách hàng thường chỉ quan tâm màu gỗ, giá cả, mẫu mã, chứ mấy ai hỏi về ánh sáng tự nhiên của căn hộ mình. Sai lầm đó mình cũng từng mắc, và nó dạy tôi một bài học khá đắt.Chiếc lux kế 400 ngàn đổi thay cách mình chọn màu gỗ cho từng căn hộSau căn Mỹ Đình đó, tôi bỏ ra 400 nghìn tậu một cái lux kế loại cầm tay trên mạng. Nghe thì đơn giản, nhưng làm đầu tiên mình làm là tới lại kiểm tra ba căn hộ có cùng hướng Đông Nam ở ba khu khác nhau để so số liệu. Số liệu làm tôi sững người: căn căn cao tầng ở Mỹ Đình sáng sớm chỉ đạt khoảng 180 đến 220 lux, chiều tụt còn chừng 90 tới 120 lux, tối khi mở đèn trần thì cũng chỉ tầm 250 đến 300 lux. Căn tầng 12 ở Ecopark cùng hướng đó nhưng buổi sáng lên tới khoảng 600 tới 700 lux, vì cửa kính hứng nắng trực tiếp nhiều hơn. Còn một căn ở bên khác thì chỉ 300-350 lux sáng nhưng buổi chiều lại tăng lên 800 lux do bị nắng chéo chiếu vào. Điều buồn cười là cùng một màu sồi Nga loại giống nhau, mà căn tầng 27 nhìn xỉn màu, còn căn tầng 12 nhìn ấm rõ rệt. Từ đó tôi đặt ra nguyên tắc cho mình: dưới 250 lux sáng thì nhất định không chọn gỗ tông nguội, chỉ dùng màu ấm như sồi vàng mật, ash nguyên bản; còn căn nào trên 600 lux thì nên tránh tông quá vàng ấm vì ánh nắng rọi vào sẽ trở nên cháy màu. Thật ra, mẫu catalogue lung linh cỡ nào cũng không đáng tin nếu ánh sáng căn hộ không khớp với studio chụp ảnh.Tôi dựng lại bản đồ nắng của 9 chung cư Hà Nội và phát hiện cửa sổ nào cũng đánh lừaViệc tôi làm sau đó nghe thì hơi kỳ: mình đem sổ và bút tới ngồi ở những khu Vinhomes Times City, Royal City, Ecopark, Sunshine City, ghi lại thời điểm nắng rọi vào khu bếp và phòng sinh hoạt chung. Tôi theo đúng các khung 8h, 10h, 14h, 16h và 17h30 trong nhiều buổi khác nhau nhằm loại trường hợp thời tiết âm u một hôm rồi kết luận sai. Có một căn hộ hướng Tây ở Times City mà tôi nhớ mãi: khoảng 14h nắng bắt đầu hắt vào, đến 16h30 thì gắt tới mức mình buộc nheo mắt, và duy trì tới gần 17h mới dịu đi. Gia chủ ban đầu muốn tủ bếp trắng bóng bởi hình mẫu trông sạch. Mình buộc đổi sang trắng mờ bởi trắng bóng dưới nắng chéo sẽ tạo vệt lóa vô cùng khó chịu, lại nhanh dính vân tay hơn. Cái tôi mong nói ở đây là: bản hợp đồng nội thất nên ghi rõ hướng nắng chứ đừng chỉ điền diện tích. Một căn 70m2 nhìn Bắc và một căn 70m2 nhìn Tây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau về màu, vật liệu, kể cả cả kiểu sắp xếp hệ đèn.Chín năm đi qua chín chung cư và cái danh sách 17 món đồ không bao giờ làm cố địnhĐây là phần mình tâm đắc nhất, bởi xuất phát từ những lần phải trở lại dỡ bỏ đồ của chính tay làm. Tôi kể ra mấy món đáng chú ý mà khách hay đòi nhất:Tủ quần áo âm tường kịch trần — vô cùng khó thông hơi, quần áo dễ ẩm mốc, đặc biệt những căn nhìn Đông thoáng gió mà ẩm khá cao.Kệ tivi treo tường sát trần — trần thạch cao cao 2m7 mà gắn kệ sát trần thì cảm giác căn hộ còn còn 2m5, ngộp lắm.Giường ngủ có ngăn kéo dưới gầm — ăn mất 6-8cm chiều cao nệm, nằm bí vai hơn đệm bình thường khá nhiều.Tủ giày cao 2m4 ở hành lang chật — cản tầm nhìn, tạo cảm giác chật hơn cả so với thật.Kệ trang trí treo quá cao — với rất khó lấy, cuối cùng thành chỗ bụi.Ba căn hộ điển hình tôi nhớ: một căn ở Royal City buộc dỡ tủ âm tường sau 14 tháng vì mốc đen toàn vách; một căn khác ở Times City buộc hạ kệ tivi thấp 30cm sau khoảng một năm bởi ngồi coi mỏi cổ; một căn nữa ở Ecopark phải đổi giường có hộc kéo sang giường liền bởi khách kêu nhức lưng. Nói thẳng, những món đó chẳng phải do thợ kém, mà là lỗi của người thiết kế không tính hết thói quen dùng thực tế.Gia chủ hỏi giá trước tôi luôn đưa cho họ một cuốn sổ đo chứ không đưa báo giáTừ năm 2021, tôi làm quy trình thống nhất với mọi khách hàng: buổi đầu đến căn hộ đo đạc đúng ba thứ. Một là khổ ô cửa thang máy. Thứ hai là chiều rộng lối dẫn tới bếp. Ba là chiều cao trần từng khu. Nghe dễ ợt, mà không ít vụ tôi gặp tình huống khiến nếu không đo trước thì coi như vứt cả công thi công. Ví dụ, một căn tầng hai mươi hai ở Vinhomes Metropolis có khung thang máy chỉ rộng 90cm. Tủ bếp tiêu chuẩn mình làm thì chia 2 khối, mỗi khối dài khoảng 1m2 tới 1m5. Nhưng với 90cm thì buộc chia 3 khối, mỗi khối chỉ dài chừng 70-80cm, nếu không thì không thể nào đưa vào thang máy được. Chia ba khối thì tay nghề mộc sẽ buộc khéo hơn, mối ghép phải liền mạch, không thì trông rõ vết nối. Cuốn sổ đo đạc đó giúp tôi định giá sát hơn 15-20% so với cách báo giá theo mét dài thông thường, đồng thời giảm phát sinh trong lúc thi công xuống chỉ khoảng 3-5% thay vì 15-20% như trước đây. Gia chủ thấy cuốn sổ đó thì tin hơn, và tôi cũng đỡ phải giải trình khi có vấn đề.Nếu bạn đang chuẩn bị làm nội thất cho căn hộ mình, thử hỏi bên thi công một câu trước khi ký hợp đồng: \"anh có đo hướng nắng và lux căn hộ này chưa?\". Nếu họ nói không thì bạn nên suy nghĩ lại, bởi một căn hộ đẹp không chỉ do màu gỗ hay kiểu dáng, mà còn phải khớp với ánh sáng thật của không gian đó.