Mình chạy xe tải giao vải bố, foam, thun cho hơn 30 xưởng sofa ở vùng phía Nam. Thật tình, việc kỳ cục là bận đầu tôi đi mua ghế cho nhà mình, tôi vẫn mất oan 3 triệu chỉ vì nghe cái mác hàng nhập giá rẻ. Nghề của tôi cho tôi bước vào khu sản xuất của hàng chục nơi, nên lúc đọc về sofa đẹp giá xưởng, tôi đánh giá theo cách khác hẳn khách chỉ ngồi ở phòng trưng bày.Chạy hàng 8 năm tôi mới nhận ra xưởng đáng muaCái trước tiên tôi nhìn không phải mẫu mã mà là chỗ để vải. Xưởng làm đàng hoàng thì vải đã chia theo từng cuộn, có ghi ngày nhập, cuộn trước để một bên. Xưởng ăn xổi thì vải cuộn đổ đống, tấm nào cũng cắt vô tội vạ. Bận tôi giao 10 cuộn vải cho một chỗ ở khu Dĩ An, ông chủ bảo để ở kệ cao, tôi nhận ra dưới đó còn nguyên ba cuộn cũ từ sáu tháng trước, bụi phủ đầy. Dấu hiệu thứ hai là chỗ nhồi đệm. Xưởng kỹ lót một lớp foam mỏng ở giữa mút chính và vải bọc để đệm không cấn khi ngồi. Xưởng ẩu thì dùng mút ép vụn, một thời gian là bẹp. Điểm thứ ba, và quan trọng nhất: nơi nào sẵn sàng cho xem khung gỗ trước khi bọc vải thì thường làm chắc. Tôi từng giao gỗ thông sấy cho một chỗ nhỏ ở Thủ Đức, chủ yêu cầu tôi giữ dấu trên mỗi thanh, nói khách nào đến cũng phải xem khung trước. Ngược lại, một xưởng ở đường Phạm Văn Đồng, cứ đòi coi khung là họ kêu "để mai, hỏi 2-3 lần vẫn chưa được. Chỗ kiểu đó, theo tôi, nên chạy đơn giá bèo rồi chẳng bền.Cái mác vải nhập và vết thương mất 3 triệu của tôiNăm 2019, tôi chọn một bộ sofa vải giá 12,5 triệu ở một xưởng quen do người ta giới thiệu. Chủ xưởng bảo tấm vải này nhập khẩu, dệt dày, bền 5-7 năm. Tôi tin liền, vì chỗ đó tôi đã chở vải vài lần thấy thì ổn. Mang về 4 tháng, đệm bai nhão, áo ghế xù như con cún mới vuốt. Mình tức đem mẫu vải đi kiểm thì ra đó là vải dệt giá rẻ, sợi thô, mật độ dệt thưa kém hàng xịn một nửa. Tôi hố khoảng 3 triệu cho giá trị thật. Sau đó, tôi rút ra 3 câu hỏi luôn hỏi anh chủ: một, tấm này nhập từ đâu, bên giấy tờ không; hai, mật dệt bao nhiêu sợi trên một cm vuông; ba, giặt được không và bảo hành mấy năm, bao gồm những gì. Cách tự kiểm bằng tay: dùng móng rạch nhẹ trên mặt vải, hàng dệt dày thì chẳng bai ngay; rồi kéo một sợi ngang và một sợi dọc, sợi nào đứt dễ là hàng yếu. Bằng mắt, xem hàng dưới đèn mạnh, vải dệt thưa sẽ thấy rõ khoảng trống giữa các sợi.Mặc cả ở chỗ làm không phải là trả rẻ hơnNghề chạy xe cho tôi một bài học: cái cần thương lượng không phải con số, mà là cấu tạo bên trong của ghế. Chẳng hạn, cùng giá 9 triệu, tôi chọn khung gỗ thông sấy và đệm foam có đế lò xo túi thay vì khung cao su non và foam xé. Cao su non rẻ nhưng vài năm là mục; foam xé ngồi nửa năm là xẹp. Bốn thứ tôi luôn viết rõ trong tin nhắn trao đổi trước khi cọc: kích thước dài x rộng x cao, độ dày đệm (tôi thường yêu cầu từ 10 cm trở lên), loại khung (ghi rõ thông sấy hay gỗ cao su), và thời gian bảo hành (ít nhất hai năm khung, 1 năm đệm). Cách tính nhanh giá vải + khung + công may để biết chỗ lời bao nhiêu: một bộ 3 chỗ dùng tầm bảy tám mét vải, vải bố loại ổn giá tám mươi đến một trăm hai một mét, tính ra tầm tám trăm nghìn đến một triệu. Khung gỗ thông sấy tầm một triệu hai đến một triệu rưỡi. Foam và lò xo khoảng 1,5-2 triệu. Công may khoảng 1-1,5 triệu. Cộng hết tầm bốn triệu rưỡi đến năm triệu. Chỗ bán chín triệu là có lãi khoảng bốn triệu một bộ, nghe hợp lý. Còn showroom bán mười bốn mười lăm triệu thì lời gấp đôi. Hiểu được con số này, tôi thương lượng tự tin hơn hẳn.Bộ sofa nhà tôi hiện tại được đặt thẳng từ bàn cắt vảiChiếc thứ hai, tôi chọn một xưởng nhỏ ở Thủ Đức, chỉ đặt trực tiếp với chủ xưởng. Tôi trả giá gốc 8 triệu 2 cho bộ 3 chỗ vải bố và 2 ghế đơn. Cùng mẫu đó, một showroom ở quận 1 bán mười bốn triệu rưỡi. Chênh hơn sáu triệu, đủ mua một chiếc ghế đôn và một bộ bàn trà nhỏ. Sau một năm ngồi, đệm không xẹp, vải không phai, chỉ hơi sờn ở cạnh tay vịn vì tôi hay tỳ tay lên. Điều tôi sẽ làm lại nếu mua chiếc thứ ba: một, đi thẳng xưởng vào ngày thường để xem khu sản xuất đang chạy thật hay chỉ dọn cho khách; hai, xin coi một khung đang bọc dở để kiểm khung; ba, ghi hết thông số vào tin nhắn rồi mới cọc. Nếu bạn lần đầu đi tìm sofa giá xưởng, đừng tin mác vải, hãy tin khung và đệm bạn được sờ tận tay. Còn bạn thì sao, lần cuối bạn mua ghế, bạn có được xem khung trước lúc bọc không?