"title":"Tủ bếp đẹp đến mấy thì vẫn sẽ bị tôi khoan lỗ chỉ vì một thứ","body":"Hồi năm ngoái tôi đục một cái lỗ xênh qua mặt cánh tủ bếp gỗ óc chó nhà chủ nhà đặng luồn dây sạc, trước sự chứng kiến của chủ nhà đang đỏ hoe mắt. Thế mà tôi vẫn khẳng định đó chính là quyết định đúng đắn. Tôi làm thợ lắp đặt tủ bếp kiêm sửa điện nước lặt vặt ngoài khu vực ngoại ô, 11 năm lê la từ nhà phố mới bàn giao đến biệt thự cũ, chứng kiến hơn 400 ca lắp tủ.

Cái ổ điện âm tủ mà ai cũng gật gù khi vẽ 3D rồi nằm chết trong ngăn bát đĩa
Có một ca tôi nhận bộ tủ tại một căn nhà phố ở Long Biên, chị chủ nhà đưa bản vẽ 3D ra khoe sáu ổ điện âm tủ đặt đều tăm tắp. Tôi đứng nhìn một lúc rồi hỏi một câu thẳng thắn: chị định cắm cái gì vào đấy? Chị bảo để cắm nồi cơm điện, ấm siêu tốc, lò vi sóng, máy xay sinh tố… nghe hợp lý hết. Nhưng khi tôi lắp đặt xong mới nhận ra chuyện. Trong 6 ổ đó, chỉ một cái mới dùng được, năm cái còn lại bị ngăn kéo trượt chặn mất, hoặc nằm phía sau lưng tủ bịt kín. Dựng 3D thì dễ, nhưng phần mềm không bao giờ vẽ được bàn tay người kéo hộc. Đo cho chính xác thì vấn đề nằm ở chỗ này: mặt bàn bếp cao tám mươi tư xăng-ti-mét, ổ cắm phải nằm trong tầm một mét tới 1m2 so với sàn thì chị nội trợ cao 1m58 mới với tới mà không phải cúi hay kiễng chân. Đặt ổ cao quá một mét ba thì tay phải rướn, đặt thấp hơn chín mươi xăng-ti-mét thì phải thò tay xuống sau hộc. Và chuyện buồn cười chính là ổ âm tủ không đặt trên vách hông của hộc mà đặt để ở mặt sau thì vừa mở cửa tủ đã thấy vướng tay, mà cắm đã phải chúi đầu vào. Nếu bạn đang nghiên cứu tủ bếp đẹp thì tôi khuyên thật lòng đừng đếm số ổ điện trên bản vẽ mà đếm số ổ mình thực sự dùng mỗi ngày — thường chỉ 3 tới bốn cái là đủ, còn lại để dư ra chỉ đóng bụi.

Tôi đã từng gắn 40 bộ giá để dao thớt inox cho nhà có máy rửa bát và chỉ ba nhà còn dùng sau nửa năm
Tôi có một quyển sổ nhỏ theo dõi mỗi ca lắp tủ từ năm hai nghìn không trăm mười ba tới nay. Riêng cái giá úp dao thớt inox âm tủ, tôi đếm đúng 40 bộ đã lắp cho nhà có máy rửa bát. Nửa năm sau hỏi thăm sau sáu tháng, chỉ ba nhà nói còn dùng. Còn lại thì trở thành đồ trang trí tốn tiền. Lý do thật ra rất đời: khi đã có máy rửa bát, chị em rửa xong là dựng ngay vào máy hay để lên cái giá inox đặt trên mặt bàn, chứ mấy ai chịu mở cánh tủ rồi thò tay vào trong hộc ẩm để cài từng con dao. Tôi từng nói với một chị khách ở Đông Anh: chị trả thêm hai triệu cho giá này nhưng nó sẽ nằm trong hộc tủ quanh năm và chỉ mở khi có ai tới chơi rồi khoe nhà mới lắp tủ. Chị cười bảo thôi bỏ đi. Điểm không nằm ở inox hay gỗ, mà nằm ở thói quen người Việt: rửa là úp ngay chỗ thoáng nhất trong tầm mắt. Nếu nhà bạn chưa có máy rửa bát thì giá này đáng tiền, nhưng nếu đã có thì tôi khuyên để tiền đó sắm một cái kệ úp đặt cạnh bồn hay một ngăn kéo khô nước gắn dưới bồn. Trăm nhà thì 90 nhà sẽ dùng cái đó mỗi ngày, chứ cái giá âm tủ chỉ đẹp trong ảnh chụp lúc mới bàn giao.

Đèn LED thanh nhôm dưới tủ trên không phải để đẹp mà để giấu một lỗi của thợ làm tủ
Không ít khách nghĩ đèn led thanh nhôm dưới tủ trên chỉ để lung linh. Không hẳn. Tôi nói thật, phần lớn ca tôi phải gắn đèn sau khi lắp tủ là để chữa vệt tối trên mặt bếp. Chuyện xảy ra khi tủ trên làm quá sâu khổ, thường là ba mươi lăm đến bốn mươi cm chiều sâu, thay vì 30 đến 35 cm. Sâu quá một chút thì đứng nấu đầu cụng tủ, mà cũng khoảng cách từ đèn trần tới mặt bếp bị tủ che nên hình thành một vệt tối ngay trên chỗ thớt thái. Tôi có một ca ở Hà Đông: anh chủ gọi tôi sau hai tháng bảo sao bếp cứ tối thế. Tôi tới đo lại biết tủ trên sâu 40 cm, chiều cao tủ cách mặt bếp chỉ sáu mươi xăng-ti-mét thay vì 70. Hệ quả chính là ánh sáng trần bị chặn hoàn toàn. Chuẩn thì tủ trên nên sâu 30 đến 35 xăng-ti-mét, chiều cao từ mặt bếp tới đáy tủ tầm 70 tới 75 cm. Nếu bắt buộc phải sâu hơn hoặc treo thấp hơn vì trần thấp, thì đèn led thanh nhôm dưới tủ chính là phương án duy nhất để không phải tháo tủ ra làm lại. Một kinh nghiệm tôi thường nói với anh em thợ mới vào nghề: chớ gắn đèn thẳng hướng xuống, mà hơi nghiêng về phía tường tầm 15 độ thì ánh sáng phản lên mặt bếp mà không chói mắt.

Khách chi thêm mười hai triệu cho ngăn kéo giảm chấn rồi mở bằng đầu gối vì tay đang bốc hành
Nếu bạn lên mạng xem tủ bếp thì thấy toàn ray giảm chấn Đức, Bosch, Blum. Tôi không chê gì những cái ray đó, nó êm thật. Nhưng cái tôi quan sát ở hơn 400 ca chính là thói quen dùng thực tế khác hẳn cái mà lúc bán hàng ai cũng vẽ ra. Ba năm nay tôi đếm được 10 lần khách mở ngăn kéo bằng cùi chỏ, 4 lần bằng đầu gối, một lần bằng đùi vì hai tay đang bốc nắm hành rửa dở. Nghe buồn cười nhưng đấy mới là cách tủ được dùng thật. Ray giảm chấn với tay nắm âm chỉ thực sự đáng tiền khi bạn mở tủ liên tục trong lúc tay ướt hay đang bận việc. Còn cái tay nắm âm mà bạn mở bằng cùi chỏ thì nó cọ xước hết mặt cánh tủ sau vài tháng — tôi đã thấy một cái tủ bếp acrylic bị một vệt xước dài ngay chỗ chỗ mở bằng cùi chỏ nhất. Lời khuyên từ tôi về việc đặt tiền ray giảm chấn: đặt vào ngăn kéo dưới bồn rửa và ngăn đựng nồi, vì đó là hai chỗ mở liên tục nhất. Còn tủ trên thì dùng ray thường vẫn đủ — một năm mở được vài lần, không đáng trả thêm vài triệu. Và nếu bạn đang phân vân giữa tay nắm nổi và tay nắm âm, thì lời đáp từ tôi là tùy người nấu chính. Nhà nào có trẻ con hoặc người cao tuổi thì tay nắm nổi vẫn hơn, dễ nắm hơn mà không phải chỉ cách mở.

Nói cho cùng thì chuyện tủ bếp không nằm ở tấm cánh gỗ óc chó hay màu s