Vào năm 2022, tôi thiết kế một ngôi nhà 4 tầng ở Long Biên. Chủ nhà quyết định bỏ hẳn không gian tiếp khách để dành 18m2 cho một cái bàn ăn lớn dài. Hai năm sau tôi quay lại chụp ảnh thì nhận ra đó là chỗ được dùng nhiều nhất trong nhà. Điều buồn cười là suốt 11 năm hành nghề, tôi đã thiết kế hơn 140 ngôi nhà phố và nhà ống, và càng đông gia chủ trẻ quay lưng với mẫu nhà truyền thống. Nếu bạn đang tìm hiểu thiet ke nha dep cho căn nhà sắp tới, biết đâu những gì mình chia sẻ dưới đây sẽ khiến bạn nghĩ lại về một không gian tưởng chừng là không thể thiếu.Không gian tiếp khách đang chết dần trong những ngôi nhà tôi đi khảo sátSuốt năm 2023, mình rà soát 30 ngôi nhà phố ở Hà Nội. Cách làm rất dễ: mình hỏi chủ nhà xem lần gần nhất họ ngồi tiếp ở không gian tiếp khách đón khách là khi nào. Con số khiến tôi sững người. Bình quân, mỗi nhà chỉ sử dụng phòng khách khoảng 6 đến 8 lần một năm, phần lớn là dịp lễ Tết, giỗ chạp, hoặc khi có họ hàng ở xa tới chơi. Có một ngôi nhà 5 tầng ở khu vực Văn Quán, không gian đó rộng 22m2, bày một bộ sofa bọc da nhập khẩu gần 40 triệu, một kệ tivi bằng gỗ to 3m, và cả năm chủ nhà xác nhận chỉ ngồi đó đúng 4 lần. 4 dịp. Tính ra, mỗi lần ngồi mất gần 10 triệu chi phí nội thất mà chẳng đọng lại kỷ niệm gì. Nói thẳng, hầu hết gia chủ thú nhận rằng họ tiếp khách ngay ở bếp hoặc phòng ăn, vì gần nơi pha trà, dễ dọn hơn, và nói chuyện cũng tự nhiên hơn. Cái không gian ấy dần hóa thành một cái phòng trưng bày nhỏ, gọn gàng, im lìm, và chẳng ai muốn bước vào.Tôi thuyết phục khách bỏ chỗ tiếp khách bằng một bài tập đếm giờThay vì áp đặt ý kiến của mình, mình đề nghị gia chủ một việc nhẹ nhàng: ghi lại nhật ký sinh hoạt trong 2 tuần. Cụ thể là mấy giờ về nhà, vứt đồ ở đâu, ngồi nghỉ ở đâu, ăn ở đâu, con nô đùa ở đâu, vợ chồng trò chuyện ở đâu. Số liệu thường khiến cả tôi và gia chủ đều bất ngờ. Một gia đình 4 người ở Hoàng Mai ghi lại đầy đủ: phòng khách chỉ chiếm chừng 3% thời gian sinh hoạt mỗi ngày, nhưng lại ngốn tới 18% mặt bằng sàn. Hiểu đơn giản, 97% thời gian còn lại, cả nhà sinh hoạt trong khu bếp, bàn ăn, phòng ngủ, và sân đằng sau. Còn 18% diện tích thì để trống, chỉ lau chùi đều đặn. Tôi làm một phép tính đơn giản để khách thấy rõ xu tiền đổ vào phần phòng khách: phần thô khoảng 5 triệu/m2, đồ đạc tối thiểu thêm 15 đến 25 triệu, điện thắp sáng và màn, chưa kể khoản sắm sửa phát sinh hàng năm. Cộng lại một phòng khách 20m2 dễ dàng ngốn 180 đến 220 triệu, trong khi nó chỉ dùng vài dịp một năm. Có gia chủ nghe xong thì ngồi im một lúc, rồi bảo đúng thật, chưa bao giờ tính kiểu đó.Chỗ để bàn ăn dài 2m4 thay cho sofa và tiviQuay lại ngôi nhà ở Long Biên. Mạch giữa của tầng 1 là một bàn ăn mặt đá dài 2m4, rộng 90cm, kê liền khu bếp mở, cách cửa kính lớn nhìn ra sân phía trước chừng 1m. Chẳng có sofa, chẳng có kệ tivi to, chẳng có bàn trà trang trọng. Thay vào đó là 2 chiếc ghế băng dài hai bên và 6 chiếc ghế đơn có thể dồn gọn vào dưới bàn khi cần. Sau khi 2 năm, chủ nhà kể lại cho tôi nghe ba thay đổi rõ rệt nhất. Thứ nhất, bé lớn ngồi học ngay trên chiếc bàn đó, không cần bàn riêng kê trong phòng. Kế đến, hai vợ chồng nói chuyện với nhau nhiều hơn, vì bồn rửa bát đối diện ra bàn ăn, nên chẳng còn cảnh mỗi người giữ một cái điện thoại trong phòng riêng. Điều cuối, khách đến chơi ngồi luôn quanh bàn ăn thay vì được dẫn ra chỗ tiếp khách kiểu cách. Bạn thử tưởng tượng mà xem, nói chuyện quanh bàn ăn với ấm trà và dĩa trái cây thì tự nhiên hơn hẳn ngồi trên sofa đối diện một cái tivi vẫn chạy dang dở. Còn tiền nong, gia chủ đỡ được chừng 35 triệu tiền sofa, 12 triệu kệ tivi, cộng chút trang trí chỗ đó mà trước giờ vẫn sắm lai rai. Số tiền đó đổ vào mặt bàn đá dày 3cm, bộ tủ bếp cao và đèn treo phía trên bàn, vẫn còn dư chút đỉnh.Khi nào thì bỏ phòng khách là saiNói thẳng một điều, tôi không cổ xúy việc bỏ phòng khách cho tất cả nhà. Có những trường hợp tôi vẫn nói khách giữ nguyên, thậm chí đầu tư nhiều hơn. Gia đình có người lớn tuổi sống cùng là kiểu đầu tiên. Người già thường ngồi đón khách hàng xóm, uống trà, đọc báo, và cái phòng khách là không gian duy nhất đủ trang trọng để họ tiếp bạn bè cùng thế hệ. Dẹp nó đi là tước đi nơi giao lưu của họ. Kiểu thứ hai là nhà kinh doanh hoặc buôn bán tại nhà. Nếu như bạn bán hàng online, bán bánh ngọt, hoặc tiệm nhỏ đằng trước, thì một khoảng mặt tiền đủ rộng để tiếp người mua, đóng gói đơn hàng, và để hàng hóa là bắt buộc. Kiểu cuối cùng là những ai hay tiếp đối tác hoặc làm việc tại nhà. Có lần tôi khuyên ngược hẳn cho một anh khách làm môi giới bất động sản. Anh đón đối tác mỗi tuần, có khi tiếp 3 đến 4 đoàn một tuần. Tôi nói thẳng với vị đó rằng nếu anh bỏ phòng khách thì mỗi buổi gặp sẽ diễn ra quanh bàn ăn, nghe thì thân tình nhưng đối tác lớn đôi khi lại cần một không gian trang trọng hơn một chút. Anh nghe lời, để một phòng khách gọn 14m2 với bộ bàn trà thấp và không kệ tivi, dùng linh hoạt cho cả công việc lẫn gia đình. Điều mình muốn bạn nhớ là đừng sao chép nhà người khác. Hãy nhìn vào thói quen gia đình bạn đang sinh hoạt thật, chứ đừng theo thói quen mà bạn tưởng là mình nên có. Nếu bắt buộc chọn, bạn sẽ để dành 18m2 đó cho chỗ bản thân thật sự ngồi mỗi ngày, hay cho một căn phòng chỉ mở ra vài lần một năm?