Một chiều cuối tuần mình không bật đèn, chẳng bật đèn, chỉ có ngồi phịch xuống sàn và ngộ ra trong suốt 4 năm trời sống ở chỗ này tôi chưa một lần biết ánh sáng chiều trong nhà mình đi theo hướng nào. Hôm đó mình vừa vượt qua một giai đoạn bào mòn vì công việc văn phòng, kiểu sáng bật laptop rồi tối đóng máy mà chẳng nhớ mình từng ăn gì. Chung cư 52m2 cũ này tôi thuê đã 4 năm, nội thất thì vẫn nằm y nguyên vị trí chủ nhà bày sẵn. Thật ra mình chưa từng coi chuyện bài trí là việc của bản thân. Cho đến khi tôi bắt đầu đọc về thiet ke nha dep như một kiểu tự lo cho bản thân, chứ đâu phải để phô với ai cả.Hai mươi phút ngồi đó, tôi đếm được ba vệt nắng khác nhau loang trên sàn gỗ. Và tôi bắt tay vào sắp lại từng món đồ một. Không phải mua sắm gì hoành tráng. Chỉ là nhìn lại căn phòng của bản thân.Nắng trong nhà tôi dịch chuyển theo mùa và mình không hề hay biếtCái cửa sổ to nhất nhà tôi quay về tây. Từ tháng tư đến tháng mười, tầm 5 giờ chiều, nắng chiếu thẳng xuống bàn ăn, mặt gỗ nóng ran lên, sờ vào thấy rõ rệt hơi nóng còn lưu lại đến khuya. Tôi để chiếc quạt mini thổi vào đấy liên tục mùa nóng mà không hiểu gốc rễ nằm chỗ hướng nắng. Sang tháng mười một, vệt nắng lệch hẳn về góc kệ sách, nơi tôi đặt mấy chậu trầu bà, lưỡi hổ. Cây héo rồi rồi tươi mà mình vẫn cứ nghĩ do mình tưới không đều tay. Hóa ra chúng sống dựa vào chính khoảng nắng đó vào mùa lạnh, còn mùa nóng thì bị cháy lá.Sau khi mấy buổi chiều ngồi canh nắng như thằng rảnh việc, mình dời bàn làm việc ra xa ô cửa chừng 1,2m, kê kệ sách vào ngay chỗ vệt nắng mùa lạnh đi qua. Rèm dày màu xám tôi mua hồi mới về bị thay bằng rèm voan mỏng màu trắng ngà. Cái khác biệt rõ rệt nhất không phải là đẹp hơn, mà là buổi chiều mình làm việc đến 6 giờ mà không thấy bản thân bị hầm kiểu trước đây.Mình bán cái đèn chùm 12 bóng vì nó rực quá mức một người cầnChiếc đèn chùm 12 bóng halogen treo giữa phòng là thứ ăn điện nhiều nhất trong nhà tôi. Tính sơ bộ thì 12 bóng nhân 20W thành 240W, mỗi tối bật khoảng 5 giờ là 1,2 số điện. Hóa đơn tháng nào đều rơi tầm 620 đến 680 nghìn đồng, mà tôi chỉ có ngồi một mình ở nhà buổi tối.Tôi bán cái đèn ấy trên chợ đồ thanh lý được 350 nghìn. Sau đó đổi bằng 3 nguồn sáng nhỏ: một đèn bàn làm việc 9W ánh sáng trung tính, một đèn cây cạnh sofa 12W vàng ấm 2700K, và một đèn ngủ đầu giường 5W cũng 2700K. Cộng lại 26W, chạy khoảng 5 giờ mỗi tối thì tốn chừng 0,13 số điện. Tiền điện tháng gần nhất của tôi là 410 nghìn đồng, nghĩa là giảm được khoảng 220 đến 250 nghìn mỗi tháng. Nhưng thật ra điều mình thấy đã nhất không phải tiền. Đó là cảm giác buổi tối mắt không bị giật mình vì ánh sáng trắng lạnh từ trần chiếu xuống.Có hôm mình ngồi đọc sách đến 11 giờ đêm mà vẫn thấy đầu óc nhẹ tênh. Trước thì toàn bật đèn chùm là mắt cay xèo sau 30 phút, người mệt mà không hiểu vì đâu.Chiếc gương thanh lý treo nhầm chỗ suốt 4 năm khiến tôi luôn thấy phòng mình bíChiếc gương to 60x160cm tôi được chủ nhà để lại, treo đối diện cửa sổ. Tôi nhìn vào đó mỗi sáng đánh răng mà chẳng để ý no đang phản chiếu bức tường gạch trần sau lưng nhà. Cái tường đó màu xỉn, thêm bị mấy vết ẩm loang, nên gương cứ nhân lên, thành căn phòng như bị nhân đôi sự bí bí bách.Mãi đợt dọn nhà tháng 3, mình mới thử dời nó sang bên hông, chỗ kề ô cửa ra hành lang, rồi thay bằng một chiếc gương đứng cao hẹp 40x170cm đặt sát tường. Cái khác đó là gương mới phản chiếu được khoảng hành lang sáng với ô sổ cuối hành lang hắt vào nhà. Căn nhà 52m2 vẫn y nguyên diện tích ấy, nhưng tôi cảm thấy nó dài ra khoảng 2m. Không phải là ảo giác đâu, mà là hướng phản chiếu khiến mắt có điểm để nhìn xa hơn.Một thứ nữa mình học được là gương không nên treo đối diện ô sổ có nắng gắt chiều. Mùa hè nắng chiếu vào gương rồi hắt ngược lại thành một vệt chói trên trần, nhìn rất khó chịu. Dời đi thì hết liền.Giờ tôi mua đồ nội thất bằng câu hỏi nó sẽ nằm ở đâu khi trời tốiCách mình mua đồ khác hẳn sau mấy đợt thử sai. Trước tôi toàn ngắm ảnh trên mạng lúc trưa nắng đẹp, rồi đặt hàng luôn. Bây giờ mình đo khoảng trống lúc chiều muộn, tầm 5 rưỡi đến 6 giờ, khi ánh sáng trong nhà đã yếu hẳn. Vì điều tôi cần nhìn thấy không phải món đồ nó đẹp thế nào dưới nắng buổi trưa, mà nó sẽ nằm ở đâu và hiện ra ra sao lúc trời tối.Món đồ tông trầm phản chiếu ít hơn dưới đèn vàng ấmChất liệu mờ như gỗ sồi tự nhiên, vải bố, mây đan thay cho kim loại bóng hay kính cường lực hay phản chiếuĐo khoảng trống khi chiều muộn thay vào buổi trưaCó một lần mình suýt đặt mua cái sofa trắng kem khoảng 2,1m. Ảnh đẹp thích, giá 4,8 triệu đồng, đã đến khâu chốt đơn thì tôi dừng lại. Lý do đơn giản là mình tự hỏi một điều: 10 giờ đêm mình ngồi đấy với đèn 2700K, màu trắng kem đó sẽ sáng lên thành một khối duy nhất trong cả phòng, thành ra mọi thứ xung quanh bị tối đi hết. Mình chọn sofa màu rêu xám, rẻ hơn 600 nghìn thì ngồi buổi tối dễ hơn hẳn.Nói thì dài, nhưng điều mình học được sau mấy tháng này không phải mẹo bài trí nào ghê gớm. Chỉ là tôi bắt đầu sống chậm lại với căn nhà của mình, và nhận ra nó cũng muốn được chăm tử tế như chính tôi vậy.Nếu một ngày nào đấy bạn thấy bản thân ngồi bệt xuống sàn nhà 20 phút mà không làm gì, cứ cứ để yên cho mắt nó tìm xem nắng đang đi đâu về.