About seller
Tối đầu tiên ở nhà chị Lan, tôi đếm được chị đi 47 bước trong nhà bếp 5m2 chỉ để nấu một nồi canh và rang dĩa thịt. Sáng hôm sau, tôi bỏ hết bản vẽ đảo bếp mà tôi đã mất hai tuần dựng. Thật lòng, nếu như bạn đang muốn nghiên cứu thiết kế nội thất biệt thự thì chuyện này có lẽ khiến bạn suy nghĩ lại khá nhiều chuyện. Mình làm nghề 9 năm, chuyên nhận nhà cũ trong ngách Hà Nội, và cái thói kì quặc của tôi là xin ngủ lại nhà khách một buổi trước khi vẽ. Nấu nhờ một bữa, ngủ nhờ một đêm. Nghe hơi lạ, nhưng chính là những buổi tối đó cho tôi nhiều điều hơn hơn cả chục buổi đo vẽ ban ngày.Cái hình lung linh trên bản vẽ và những bước chân thật trong bếpBuổi đó tôi xuống sát dưới nền bếp, tay giữ thước dây còn tay kia cầm ly trà chị Lan pha. Bếp nhà chị kiểu chữ L, tủ lạnh đặt tận cuối góc, bếp gas nằm phía bên kia, còn bồn rửa ở khoảng giữa. Nhìn thì cũng được. Nhưng khi chị nấu, mình mới đếm mỗi bước một. Chị xoay người 4 lần mỗi khi với chai nước mắm, rồi lại quay ra với hành lá, rồi lại vòng về bếp ga. Tính hết đúng 47 bước cho một nồi canh hai món ăn giản đơn. Mình từng làm một căn bếp khác ở Đống Đa, sau khi bố trí lại, chủ nhà chỉ bước 19 bước cho một mâm cơm ba bốn món. Chênh nhau hơn 20 bước. Nghe nhỏ thôi, nhưng ngày nào cũng nấu, một năm là mấy nghìn bước thừa trong một không gian chật hẹp. Mình rút ra một quy tắc mà tôi gọi là cái tam giác bếp — nhưng nói theo kiểu người nấu thì đơn giản hơn: chỗ rửa, chỗ bếp, chỗ để đồ phải ở trong một vòng tay với nhau — với tay là, không phải đi bộ. Điều mình học được được là bản vẽ không đo được sự mệt mỏi. Bước chân mới đo được.Mình nằm thử trên sofa nhà khách để biết vì sao họ lại chọn cái ghế nhựaCó một gia đình ở Thanh Xuân nhờ tôi thiết kế lại phòng khách. Họ tậu bộ sofa da ba mươi hai triệu, kê ngay giữa nhà, đẹp thật. Nhưng lần nào tôi tới, cả gia đình lại ngồi ghế nhựa ngoài ban công, uống trà, nói chuyện. Mình hỏi, chị chủ nhà cười nói "ngồi đó mỏi lưng lắm". Tôi xin nằm thử hai mươi phút. Đúng là mỏi thật. Chiều sâu đệm ngồi tới 62cm — quá sâu với người Việt mình. Chân không chạm đất, phần lưng không có điểm tựa thật, ngồi lâu thì ê hết cả cột sống. Mình đo kỹ mấy bộ sofa mà khách mình thấy ngồi thoải mái nhất, độ sâu đệm rơi vào tầm bốn mươi tám đến năm mươi hai xăng-ti-mét. Cái chuyện thử này quan trọng hơn coi ảnh. Hình chụp lúc mới đặt, đèn vàng, góc máy đẹp, thấy bộ sofa như cung điện. Nhưng mông bạn sẽ nói thật hơn cái hình nhiều. Có một lần mình thiết kế một căn ở Long Biên, chủ nhà chọn ghế theo mẫu trên mạng, tôi can nhưng không nghe. Hai năm sau họ đổi ghế, mất thêm một khoản nữa. Mình rút ra bài học là đừng thiết kế theo con mắt người đứng nhìn, hãy thiết kế theo mông người ngồi.Mình xin tro bếp và đôi dép cũ của chủ nhà đặng đo thói quenTôi không dùng bảng hỏi kiểu trắc nghiệm. Bảng hỏi thì ai cũng trả lời đẹp hết. Mình đi xem đồ thật. Đếm đôi dép trước cửa để hiểu căn nhà có mấy người đi lại thường xuyên. Xem tro bếp để biết căn nhà nấu bếp gas hay bếp than tổ ong. Xem chỗ để chổi để biết góc nào trong nhà ít bị đụng tới nhất. Có một nhà ở Long Biên tôi thiết kế năm ngoái, trước cửa có chín đôi dép. Nhưng mình để ý suốt ba ngày, chỉ bốn đôi được đi hàng ngày, số lại để cho cảnh. Thế là mình quyết bỏ một lối đi phụ mà gia chủ định giữ, dồn diện tích đó cho chỗ để xe và một góc đọc sách. Chị chủ nhà sau đó nói câu "may mà bỏ đi, chứ để đó chỉ tổ để bụi". Tôi nghĩ nhiều người thiết kế sợ bỏ cái gì đó. Sợ khách buồn. Nhưng đôi dép không biết nói dối. Cái chổi chổi cũng không biết nói dối. Tro bếp thì thì càng không. Tôi hỏi xin một nắm tro mang về, đặng coi căn nhà thực sự sống kiểu gì. Nghe hơi lạ lùng, nhưng nó cho tôi thông tin mà một buổi khảo sát hai tiếng không có được.Qua 9 năm tôi mới hiểu nhà đẹp là nhà ít phải sửa lạiMình làm đến nay là năm thứ chín. Trong số những căn mình thiết kế, ước chừng khoảng 6 trên 10 khách vẫn dùng nguyên cái bếp, cái tủ, cái chỗ ngồi như hồi đầu. Họ gọi tôi chủ yếu là để hỏi thay bóng đèn, sửa một bản lề, hoặc khoe "nhà chị vẫn y nguyên, chẳng phải sửa gì". Còn lại, tầm 3 trên 10 nhà, sau hai năm họ gọi mình để đập cái thứ đó đi. Phần lớn chính là những thứ mình làm theo xu hướng chứ không theo cách họ sống. Một căn ở Hoàn Kiếm, mình thiết kế một mảng tường ốp gỗ kiểu Nhật, đẹp lắm, chụp hình ai cũng khen. Nhưng nhà đó có hai đứa nhỏ, tụi nó bôi bẩn hết cả mảng gỗ, lau không sạch, cuối cùng phải tháo đi. Cái tôi kể chuyện này không phải để than, mà để nhắc nhau một điều: nhà đẹp không phải chính là cái nhà mình nhìn thấy đẹp, mà là cái nhà mà ba năm sau người ta vẫn chưa phải sửa gì. Chị Lan năm nay tính năm thứ ba dùng đúng căn bếp mình sửa hồi đó. Chị thay mỗi một bóng bóng đèn. Mình nghe câu đó thấy vui hơn hơn cả mấy lời khen trên mạng. Nếu bạn đang chuẩn bị sửa nhà, mình khuyên một điều thật thật: trước khi chốt bản vẽ, hãy thử sống trong cái không gian đó một ngày thật sự, đi đúng cái quãng đường bạn sẽ đi mỗi ngày. Bạn đếm thử coi mình tốn bao nhiêu bước chân chỉ để với một chai nước mắm. Con số đó sẽ thật hơn mọi bản vẽ đẹp.