Đến ngày thứ ba nhận công trình nhà đầu tay, tôi đứng ngay giữa căn nhà, tay cầm bản vẽ mặt bằng một trăm tám mươi mét vuông sàn, nghe thấy đội thợ mộc gọi "em ơi cái tủ bếp này lắp trước hay lắp đá trước" và mình đứng hình thật sự. Nói thẳng thì bản vẽ không dạy điều đó. Buổi đó mình ừ à một lúc rồi chọn đại, và cái chọn đó ám ảnh mình suốt hai tuần sau. Sau này, khi nghiên cứu thi công nội thất biệt thự tân cổ điển, mình mới nhận ra khoảng trống giữa giấy tờ và công trường rộng đến cỡ nào.Khoảnh khắc bản vẽ đẹp lung linh trên giấy bắt đầu vỡ vụnMình xuất thân từ thiết kế nội thất, ngồi miết trên phần mềm, mọi thứ thẳng tắp gọn gàng. Hôm đầu bám công trình, tôi tưởng chỉ cần mở bản vẽ ra là thợ làm theo. Sai bét. Buổi sáng, thợ mộc hỏi mình ba câu liền: tủ âm này tim tường lệch 3cm thì xử sao, len tường đi qua cửa thì cắt kiểu gì, trần thạch cao còn thấp hơn bản vẽ năm phân thì đèn âm trần để ở đâu. Tôi cứng họng thật sự. Trường lớp chỉ dạy mình sắp không gian hợp lý, chẳng dạy mình dùng thước dây đo lại tim tường rồi ngồi bàn với thợ xử lý ngay tại công trường. Điều buồn cười là chủ nhà đứng ngay sau lưng, chờ mình phán một câu. Tôi hít một hơi rồi bảo thợ khoan đã, để em đo lại hết. Đêm đó mình thức đến một giờ sáng vẽ lại mặt bằng theo số đo thật. Từ đó, mình tự đặt nguyên tắc là tuyệt đối không sản xuất bất kỳ món nào khi chưa từng đo lại hiện trường bằng tay.Chiều cao ổ cắm và sự ăn khớp với điện nước trước khi đóng thùng tủCó lần, tôi nhận bàn giao một căn nhà đã đi xong điện nước thô, đội nội thất vào đóng tủ bếp mới phát hiện ra ổ cắm cách mặt đá dự tính mười lăm phân, nhưng nó nằm ngay phía sau thùng tủ nên phải khoét hậu tủ mới dùng được. Nhìn thì nhỏ, nhưng đục hậu tủ xong là mất bảo hành chống ẩm, và dây điện thòng lòng sau hộc đồ. Lần khác, ổ điện bên trong tủ áo không có rãnh luồn trong tấm hông, đội khoan thẳng qua tấm nhìn thấy sợ luôn. Nói thẳng, điện nước mà chốt sai vị trí thì nội thất đẹp cỡ nào cũng phải cắt phá lại. Tôi tự tổng hợp một bảng chiều cao chuẩn hay dùng: bếp thì ổ cắm mặt đá cách mặt đá mười đến mười lăm phân, ổ cắm tủ lạnh cao sàn 30cm và phải dời ra lệch khỏi thùng tủ lạnh; phòng ngủ thì ổ cắm đầu giường cao sàn bảy mươi đến bảy mươi lăm phân, công tắc cách sàn 1,1m; phòng khách thì ổ phía sau tivi cao sàn chín mươi phân, đồng thời chừa một đường luồn bên trong hộc kỹ thuật dưới tủ tivi. Cái mình rút ra là điện và nội thất phải ngồi họp với nhau một buổi trước khi đóng thùng đầu tiên, không thì hậu quả đến lúc lắp mới lộ ra.Cái buổi chiều đội thợ đá nói chuyện chênh cốt và mình ngồi đo lại toàn bộ sànCó một buổi chiều mình nhớ hoài. Đội thợ đá vào hoàn thiện rồi, mình cầm thước laser đi kiểm cao độ từng căn phòng, mới thấy có chỗ lệch tới 8mm so với cốt sàn nhà thô. Lệch cỡ đó thì chân tủ cao thấp khác nhau, chân bàn kê chẳng êm, len chân tường đi qua ô này thì hở một khoảng thấy rõ. Tiêu chuẩn mình tự đặt là sai số cho phép ±2mm trên hai mét dài, vượt ngưỡng đó là buộc xử lý. Buổi đó mình dùng thước laser quét toàn sàn, sau đó dùng dây nước kiểm tra chéo vài điểm, ngồi đánh dấu từng điểm cao thấp rồi gọi đội thô lên nói chuyện. Mình học được một điều đau lòng: cốt nên chốt với đội xây thô ngay từ bước đổ sàn, chứ không để đến lúc lắp nội thất mới xử lý thì chẳng ai nhận trách nhiệm hết. Nhiều khi phải đục sàn làm lại, có khi đành chêm cao su mỏng, nhưng chêm thì cảm giác vẫn không thật sự chắc. Từ sau chuyện đó, hợp đồng bên mình ghi rõ bên nào chịu trách nhiệm khi lệch cốt, và mình đề nghị nghiệm thu cao độ sàn trước khi đá vào thi công.Những thứ mình ước mình biết trước khi làm biệt thự đầu tiênNếu được quay lại, tôi sẽ làm mấy việc khác hẳn. Thứ nhất, khảo sát công trình phải đo lại ô cửa và tim tường trước khi sản xuất, chứ không tin hoàn toàn vào bản vẽ kiến trúc được. Tiếp theo, tôi cần một checklist phối hợp điện nước, cơ khí, nội thất ký ba bên, mỗi lần đổi chi tiết đều ghi vào biên bản. Cuối cùng, hợp đồng phải ghi rõ ai chịu trách nhiệm khi lệch cốt, ai chịu khi tim tường lệch, ai chịu khi điện nước đặt sai. Mình từng chủ quan nghĩ mấy cái này nhỏ, ai ngờ nó thành tranh cãi mất cả buổi họp. Và, mình học được một bài về giữ quan hệ với thợ quen tay: đội nào làm ăn ý nhau, giữ họ đi công trình dài, để mỗi lần thi công biệt thự hiện đại không phải dạy lại từ đầu. Nói thẳng, nghề này chẳng có người thích ngồi một chỗ. Các bạn đang bám công trình đầu tiên thì nhớ một điều: đo hết, ghi hết, chốt hết trước khi thợ đóng một cái đinh nào. Còn các bạn, khi đầu tiên đứng giữa căn nhà một trăm tám mươi mét vuông với bản vẽ trên tay, bạn sẽ chọn im lặng nghe thợ nói hay hỏi ngược lại từng chi tiết?