About seller
Có tháng xưởng tôi giao 9 bộ tủ bếp mà chẳng cần đăng tải một bài rao vặt nào. Chỉ vì anh bán phụ kiện inox ở khu đồ gỗ cũ gọi một câu rằng có khách hỏi tủ, cho số cho anh nhé. Nghe đơn giản thật, nhưng đấy chính là cách cái xưởng nội thất của tôi tồn tại suốt mấy năm qua.Nguồn đơn không phải từ Facebook mà từ mấy hàng nước trong hẻmTôi ngồi ở mấy điểm thân ở phố đồ gỗ cũ. Thứ nhất là ông anh bỏ mối phụ kiện inox. Thứ hai là chú đánh mặt đá — ai làm tủ bếp cũng phải gặp chú ít nhất một lần. Ba là cô bỏ mối sơn với dầu bóng ở đầu hẻm. các chỗ này không phải nhà cung cấp ghê gớm, nhưng mà người ta tới mua đồ lẻ thì thế nào cũng hỏi thêm đóng bộ tủ ở đâu ổn.Nói thật, tầm 60-70% đơn cả tháng của tôi rơi vào mấy mối này. Tháng rồi, một cái đơn tủ bếp dài 4m chốt giá 42 triệu đồng là do bác làm đá giới thiệu. Tiền giới thiệu tôi bù thường là 500k đến 1 triệu một đơn. Nhiều cơ sở khác không thèm để ý khoản này, họ nghĩ khách tự tìm tới thì cần gì phải mất. Cá nhân tôi thì tính khác. Số tiền đó trông nhỏ, nhưng nó duy trì cái duyên lâu dài. Anh bán bản lề nhớ mình thì lần sau người hỏi lại anh lại mách. Vụ mách nó chạy kiểu vòng tròn, chứ không phải bắn quảng cáo một lần là xong.Có lần tôi đã tính bỏ hẳn hoa hồng cho đầy ví hơn. Cái kết đúng hai tháng sau sau đó đơn từ mối rớt phân nửa. Tôi ngộ ra một chuyện đơn nội thất không nằm trên bảng tin như nhiều xưởng tưởng. Nó nằm trong câu chuyện của mấy người bán đồ nhỏ gần chỗ tiệm mình. Ai đang dựng tiệm nội thất mà chưa từng ghé uống trà với những người này, thì coi như mất một kênh đơn khá ổn định. Nếu muốn xem cách làm chuyên nghiệp hơn, bạn có thể ghé thi công nội thất biệt thự cho so với kiểu tôi đang làm.Khách ruột thanh toán chậm nhưng trả đúng, khách mới trả nhanh rồi đi đâu mấtGiở sổ nợ của xưởng ra mà thấy luôn. Nhóm khách quen chiếm tầm 55% doanh thu. Có chị chậm 2-3 tuần, nhưng 5 năm chưa từng bùng một lần. Bản thân tôi chẳng cần giấy tờ dày, nhiều lúc chỉ một note coi như chốt. Còn nhóm kia, khách đến qua quảng cáo đặt cọc 50% rất nhanh, tới lúc lắp xong thì lại bắt đầu soi đường chỉ gỗ nhằm đòi giảm năm tới bảy triệu.Có lần tôi nhớ hoài. Một cái khách ở chung cư muốn tủ áo. Cánh tháo ra làm lại ba lần, bởi người ta đổi kiểu tới ba lần. Lần đầu đổi cánh kính; lần sau đòi gắn thêm ngăn kéo; lần ba kêu màu gỗ không giống bản mẫu của internet. Cuối cùng lại ăn không nổi hai triệu. Thế mà thời gian đi lại chắc gấp ba lần một cái đơn khách cũ.Nên bây giờ tôi không chạy theo số lượng khách mới cho gì. Tôi thích dành thời gian cho nhóm khách đã tin mình. Tất nhiên không phải khách mới ai đều vậy. Nhưng nếu mà bạn muốn làm nghề này lâu, nên nhìn tỷ lệ khách giới thiệu hơn là chỉ ngó số lượng đơn trong một file ads. Nợ 2-3 tuần chẳng đáng lo như một người trả một lần rồi mất hút gọi lại.Một hôm ở xưởng không khách mà vẫn buộc phải chạy máyThứ Ba tuần trước chẳng có đơn mới. 7h thợ đến xưởng. 8h chạy máy cắt ầm ầm một tấm MDF cho đơn tủ bếp đang dang dở. Trưa đặt hộp cơm 35k/người, tính ra sáu miệng mất 210k. Buổi chiều, ngồi sửa bản vẽ cho một khách cũ đòi đổi kích thước tủ giày từ 80cm thành 60cm. Cả buổi chiều chỉ có vậy mà thôi.Mấy khoản phải trả mỗi ngày không đợi đơn hết. Thuê mặt bằng 120m2 ngoài ngoại thành mất chín triệu/tháng. Điện ba pha khoảng hai triệu rưỡi. Tiền lương anh thợ cả mười hai tới mười lăm triệu/người, bốn người là đã tới mức hơn 50 triệu một tháng, chưa tính hai anh phụ. Gom lại, ngày nào mở cửa coi như đã bay một khoản cho dù chưa nhận được một đồng nào từ khách.Cái cảm giác đáng sợ nhất không phải là hết đơn. Mà là lúc máy vẫn cứ chạy, tiếng cắt ầm ầm nhưng túi tiền không tăng được. Thời mới dựng xưởng tôi từng lo đến mất ngủ. Sau này rút tỉa một chuyện: nên để dành một khoản dằn túi đủ trả 2 tháng chi phí cố định, cho những hôm không đơn mới không rơi vào cuống. Nghe thì hiển nhiên, nhưng mà không ít tiệm nhỏ đổ bởi đúng cái hôm kiểu này.Chuyện tôi ước mình hiểu khi mới mở xưởng là đừng ôm đơn ngoài kích thướcCó hai vụ thời mới dựng xưởng cho tôi nhớ. Đơn đầu tiên chính là một tủ bếp làm theo kích thước khách tự đo thước. Lắp vào hụt 4cm. Đành tháo chỉnh, đếm ra bay sáu triệu tiền gỗ với công. Đơn thứ hai là một bộ bàn ăn 8 ghế phóng theo mẫu trên mạng, loại gỗ cao su ghép không hợp với độ ẩm. Bốn tháng mặt bàn nứt toác, mình phải đổi cả bộ chẳng lấy đồng nào.Sau hai ca đó, tôi đặt ra luật ở xưởng. Thứ nhất, chỉ nhận đơn có bản vẽ kỹ thuật hoặc có người đo ở nhà. Khách nói chỉ cần làm theo con số tôi đọc được thì tôi xin phép không nhận. Hai, bao giờ cũng tính thêm mười phần trăm thời gian vào hạn giao hàng đã hứa khách. Báo 20 ngày thì trong lịch nội bộ coi như ghi 22 ngày. Việc này nghe vô ích, nhưng đúng lúc lúc mưa tắc sấy gỗ hoặc thợ nghỉ ốm một hôm, cái khoảng mười phần trăm cộng thêm đó cứu mình khỏi tình cảnh trễ hẹn khách.Nói thì, cái trễ hẹn một hai hôm nghe không to, nhưng nó ngốn uy tín nhanh ghê. Khách quên mình làm tủ đẹp ra sao, nhưng nhớ rất rõ cái hôm mình giao chậm. 2 đơn sai số đo ấy dạy tôi nhiều hơn hẳn mấy khoá học quản lý. Nếu bạn bạn đang bắt đầu làm tiệm, tôi thật tình nhủ một câu: chớ vì đồng tiền trước mắt mà nhận đơn hàng chẳng đủ số liệu. Còn bạn, bạn thấy mấy chỗ quen cỡ đó có đáng nuôi hơn là đổ tiền quảng cáo chứ?