"title":"Cái nghề đi vẽ nhà cho người giàu mà tôi cứ phải giấu mình là dân kết cấu","body":"Tôi đã từng bóc lại bản vẽ của một căn biệt thự bốn tầng tại Thảo Điền và phát hiện dầm console dài hai mét bốn chỉ được thiết kế thép D16 chạy dọc. Đúng khả năng chịu của nó theo lý thuyết thì ổn, nhưng sai hoàn toàn với cách thợ ngoài này đổ bê tông thực tế. Nói thẳng thì nghề của tôi là nhận hồ sơ thiết kế kiến trúc từ đối tác rồi bóc lại kết cấu và dựng khối khối lượng thi công thật. Mười một năm làm thầu phụ phần thô cho các công ty thiết kế thi công biệt thự ở TP.HCM, tôi hiểu một điều mà chủ nhà ít khi được nghe nói rõ: bản vẽ đẹp để trình chủ nhà không phải là hồ sơ vẽ đủ để thợ đổ bê tông. Nếu anh chị đang tìm hiểu thi công nội thất biệt thự tân cổ điển thì bài này có thể giúp bạn tránh được vài vết xe đau mà tôi từng gặp.Vì sao hồ sơ vẽ đẹp và hồ sơ vẽ thi công được là thứ khác nhau nhauHồi mới vào nghề, tôi tôi cũng tưởng bản vẽ kiến trúc chi tiết đến từng ổ điện thì dùng được luôn. Sai bét. Lấy ví dụ căn biệt thự tại Quận 2 mà tôi bóc năm 2019: mặt tiền ban hành nhìn thì rất cân, nhưng tới năm chỗ kiến trúc sư vẽ đúng tỷ lệ mà tôi phải chỉnh đi khi dựng biện pháp thi công. Thứ nhất là cầu bộ bê tông dày 180 nhưng kiến trúc vẽ bản mặt bằng không ghi cao độ đáy dầm chiếu nghỉ, khi xuống hiện trường thợ cốp pha xong mới thấy thiếu 20 cm chỗ đi ống thoát nước mưa. Thứ hai, ô sàn vệ sinh tầng hai vẽ chỉ dày một trăm nhưng để đi được xả âm trần thì phải hạ xuống thêm mười lăm cm nữa. Thứ ba, ô thông gió mặt tiền vẽ rộng một mét hai nhưng không có gờ lanh tô dầm bao quanh, đổ xong nứt chân chim hết. Thứ tư, hầm vẽ cao hai mét hai nhưng quên trừ dầm giằng móng cao sáu mươi cm, thành ra chỉ còn 1m6, xe bán tải nhỏ vô không lọt. Thứ năm là mái console trước nhà vẽ dài một mét tám nhưng không tính tải giàn hoa leo và cây xanh, khi này chủ nhà trồng thêm giàn thì võng xuống thấy rõ. cái bản dự toán ban đầu tôi nhận là bốn phẩy hai tỷ cho phần thô, bóc lại xong cộng thêm mấy chỗ phải gia cố kết cấu và đổi biện pháp thi công, nó đội lên bốn phẩy chín tỷ. Bảy trăm triệu chênh chỉ vì năm chỗ vẽ chưa tới nơi tới chốn.Mấy cái dầm console và lỗ mở mà chỉ có dân kết cấu mới thấy mệtBa căn biệt thự gần nhất tôi bóc kết cấu đều có dầm console hoặc lỗ mở lớn, và căn nào cũng làm tôi thức khuya. Căn tại Thảo Điền tôi kể ở trên là nặng nhất: dầm console dài 2m4, tiết diện 20x40, kiến trúc sư tính thép D16 chạy dọc hai cây trên 2 cây dưới. Trên mô hình SAP thì nó đủ, vì tải tường và ban công được nhập đúng. Nhưng ngoài công trường, thợ đổ console thì cốp pha từ trong ra, đầm dùi không tới được đầu console, bê tông rớt dưới đầu dầm thành ra rỗ tổ ong. Đường truyền lực thực tế nó không mượt là lý thuyết, nhất là khi dầm console nối vào cột biên mà chân cột lại đang chờ bê tông móng đủ ngày. Tôi phải ngồi lại với kiến trúc sư và chủ nhà ba buổi để tăng thép mà không phá thẩm mỹ mặt tiền. Cách làm của tôi là giữ nguyên cao độ dầm và bề rộng mặt dầm, chỉ tăng thép dọc lên D20 và đổi đai từ phi 6 thành phi tám, khoảng cách đai từ hai trăm xuống 100 ở đoạn gần gối. Nhìn mặt tiền không ai biết gì, vì dầm vẫn vậy, chỉ có bên trong nặng hơn. Nhưng chi phí thép thêm căn này chỉ khoảng 18 triệu đồng, quá rẻ so với việc sau này phải đục ra đập lại. Căn thứ hai ở Nhà Bè có hồ bơi trên sân thượng nặng 42 tấn nước, cộng tải người và thành hồ nữa thì lực dồn xuống dầm sàn tầng ba rất lệch. Kiến trúc vẽ hồ bơi đặt ngay giữa nhịp, đúng lẽ ra phải đặt trên dầm chính hoặc gia cố thêm dầm phụ. Tôi phải vẽ lại sơ đồ truyền tải, thêm hai dầm phụ chạy dưới đáy hồ và tăng chiều dày sàn từ một trăm hai mươi lên 150. Điều buồn cười là mấy chỗ này nếu bàn ngay từ lúc ra hồ sơ vẽ kiến trúc thì chỉ mất nửa ngày. Để tới lúc thợ đào móng rồi mới sửa thì mất cả tuần và đội chi phí.Chủ nhà ký hợp đồng thi công rồi mới phát hiện bản vẽ kết cấu chưa đủ để đổ bê tôngTrình tự thực tế nó thường diễn ra thế này: chủ nhà gặp công công ty thiết kế công công thự, xem mấy bản vẽ 3D đẹp, nghe báo giá trọn gói, rồi ký. Trong bộ hồ sơ giao cho chủ nhà thường có kiến trúc, điện nước, mặt bằng định vị móng, nhưng bộ hồ sơ mà thợ cần để đổ bê tông thì lại là bản vẽ kết cấu triển khai chi tiết tới từng cây thép, từng neo, từng vị trí nối thép. Cái khoảng trống giữa hai bộ hồ sơ này chính là chỗ chết người. Tôi có một ca tại Nhà Bè năm 2022, chủ nhà ký hợp đồng trọn gói rồi, thợ xuống móng được ba ngày thì dừng vì bản vẽ kết kết cấu thép móng chỉ có mặt bằng và vài ghi chú kiểu như ''thép