Gia chủ chìa tôi tờ giao kèo trọn gói 480 triệu, tôi ngồi đọc hết 9 trang rồi đẩy trả và nói thẳng một câu khiến họ đứng hình. Câu đó là: "Quý vị đang bỏ tiền cho một bản vẽ trông thì đủ, nhưng phần thi công thật thì hụt mất một nửa". Tôi theo nghề mộc tính tới giờ đã 12 mùa, kèm hơn 60 căn hộ và nhà mặt đất ở Đà Nẵng, Sơn Trà cho tới Hòa Xuân. Thật ra, tôi chưa từng từ chối với hợp đồng nào. Nhưng mà bữa đó tôi làm liều phải từ chối. Lý do thì nằm ở mấy chỗ dưới đây, và nếu ai đang ngó nghiêng thiết kế nội thất chung cư thì nên coi cho hết trước khi đặt bút ký.Cái bẫy ngầm nằm ở dòng chữ m2 đơn giá trọn góiHầu hết phôi giá trọn gói khoá theo m2 sàn nhà, ví dụ 5,5 triệu một m2, căn 75m2 là thành khoảng 412 triệu. Nhìn thì đơn giản, mà nói thẳng, con số đó chỉ gói phần xác đồ gỗ: tủ bếp, tủ quần áo, giường, bàn ăn, kệ tivi. Còn phụ kiện bản lề, ray trượt, piston nâng, đèn hắt, rèm cửa, thiết bị vệ sinh thì để riêng. Năm nay tôi cầm 3 phôi giá cho cùng một căn 75m2 mà chệch nhau tới 180 triệu.Gói A 5,2 triệu/m2: gỗ công nghiệp melamine, phụ kiện không rõ hãng, chẳng kèm đèn hay rèm.Phôi B 6,4 triệu/m2: kèm phụ kiện Hafele, đèn âm, nhưng mà rèm và thiết bị phòng tắm vẫn để riêng.Phôi C 7,1 triệu/m2: báo là trọn gói nhưng đọc kỹ phần phụ lục mới thấy chưa gồm đèn thả bàn, rèm, bồn cầu, sen tắm.Thành ra cùng một căn 75m2, chi phí thực tế có thể là 412 triệu hoặc vọt lên 590 triệu. Anh chị hỏi tại sao chệch dữ vậy. Vì m2 trọn gói nghe bao trùm mọi thứ, thực chất nó chỉ gói phần khung xác đồ gỗ. Đừng tin vào hai chữ trọn gói. Hãy bắt bên làm tách từng đầu việc ra thành bảng.Mấy thứ không ai đưa vào phối cảnh 3DBản 3D lung linh bao nhiêu thì bộ hồ sơ thi công hụt chừng đó. Tôi kể mấy hạng là không bao giờ thấy trên bản vẽ trình khách. Trước hết là hệ thống chờ điện cho tủ lạnh hai cánh lớn: cần ổ cắm âm đúng vị trí, nếu mà quên thì về sau dây điện chạy ngoài mặt tủ nhìn ngứa mắt hết sức. Kế đó là đường thoát cho máy hút mùi đảo: bếp đảo giữa nhà, ống thoát buộc luồn qua trần, chứ không như máy hút mùi sát tường. Thứ ba là gia cố tường để treo tủ bếp trên cao: tường gạch rỗng mà treo tủ nặng thì tủ sẽ oằn sau vài tháng. Cuối cùng là độ hở cho gỗ tự nhiên mùa nồm ẩm miền Trung. Lần nọ, anh Hòa ở Hòa Xuân gọi tôi tới cứu một nhà vừa hoàn thiện ở chỗ khác: chẳng để đường điện, tủ lạnh chẳng có chỗ cắm. Cuối cùng phải đục lại tường, tốn hơn một tuần và mấy triệu sửa lại. Cho nên nhớ, cái bản vẽ là để bán, còn chi tiết làm là để sinh hoạt. Đừng lẫn hai thứ đó.Nguồn gỗ cung ứng năm nay buộc tôi phải đổi cách làmHồi đầu năm ván MDF phủ melamine khoảng 380.000 một tấm 1,22x2,44, nay nhảy lên 430.000, tức tăng hơn 13 phần trăm. Gỗ óc chó còn sốc hơn: tăng từ 28 phần trăm tới 32% tùy lớp và mác xẻ. Nghe con số thì thấy khổ, nhưng chỗ mệt hơn là tiến độ. Cách đây mấy tháng, tôi đặt một lô cánh tủ óc chó từ một nhà máy ngoài Bắc. Họ hứa 2 tuần. Hôm về thành 3 tuần rưỡi, chậm mất 3 tuần. cả căn hộ ở Sơn Trà trễ tiến độ 22 ngày. Chủ nhà nói một thôi mà tôi nhớ mãi: "Anh không cần gỗ xịn nhất, chỉ cần đúng hẹn". Từ bữa đó tôi thay quy trình: cánh tủ đặt trước 45 ngày, khung hộp thì làm trước tại xưởng. Chốt trước vậy thì vốn bị chôn lâu hơn, nhưng tôi chẳng phải hứa liều với khách. Làm hợp đồng trọn gói mà không nắm được lịch vật tư thì chỉ có nước nói dối tiến độ. Mà nói dối khách một bận là mất mối ăn nên mấy năm. Nói thật, giá tăng thì dễ nói với khách, chứ trễ tiến độ thì không ai thông cảm cho.Lúc nào tôi khuyên khách đừng ký trọn góiKhông phải căn nào cũng nên làm trọn gói. Có ba tình huống tôi thường gợi tách gói ra. Thứ nhất là nhà đã có đồ gỗ cũ muốn giữ: tủ vẫn chắc, chỉ cần đổi mặt cánh thì trọn gói là phí tiền. Thứ hai là nhà cho thuê ngắn hạn: khách thuê vài tháng một lần, cắm cả trăm củ vào trọn gói thì lỗ chắc. Thứ ba là nhà kết cấu cũ chưa khảo sát được: tường, sàn, trần khả năng mục chỗ này mốc đoạn kia. Chị Linh ở Sơn Trà có một căn studio 32m2. Chị định ký trọn gói 60 triệu, tôi can lại. Tôi tách ra: tủ và tủ quần áo đóng mới 28 triệu, giường và bàn làm việc mua sẵn 18 triệu, đèn với rèm làm theo đợt sau. Tổng hết 44 triệu, tiết kiệm được 62 triệu mà không gian vẫn gọn và đẹp. Nói thẳng một điều: chọn người trước, chọn gói sau. Thợ biết nghề thì họ nói thật chỗ nào cần làm, chỗ nào để sau. Quý vị đang nhận một bản báo giá trọn gói trong tay? Vậy thì khoan ký. Tách nó ra từng đầu việc, hỏi cho rõ đèn, rèm, thiết bị vệ sinh đã nằm trong đó chưa, rồi hãy quyết. Tôi làm nghề 12 mùa, từ chối một đơn 480 triệu chẳng vui chút nào, nhưng đêm đó tôi ngủ ngon hơn mấy lần nhận những đơn mình biết chắc sẽ trễ.