Hồi đó, tôi được giao phó giám sát thi công một căn hộ rộng 80 mét ở tầng 26 thuộc khu đô thị Văn Khê. Chủ nhà của tôi đang làm quản lý bận rộn, chỉ ló mặt đúng hai lần trong suốt thời gian thi công 6 tuần. Buổi gặp cuối cùng, anh ta nắm vai tôi hỏi một câu khiến tôi giật mình vì ai cũng cho rằng đó là điều đương nhiên, nhưng ít chủ nhà nào lường trước được. Câu hỏi đó đã thay đổi cách tôi làm việc từ đó về sau. Khi tìm hiểu về chuyện làm nhà, tôi hiểu rõ rằng câu chuyện của mình chẳng phải ngoại lệ. Nhiều người vẫn quan niệm giám sát thi công chỉ là kiểm tra thợ hằng ngày, nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều. Ngay buổi khảo sát đầu tiên, tôi đã tự mình chọn lựa rất nhiều thứ trong ngôi nhà ấy.Chủ nhà vắng mặt là giấc mơ của thầu nhưng là cơn ác mộng của ngân sáchNói thẳng ra, nếu chủ nhà vắng mặt liên tục thì tôi nắm toàn bộ quyền chủ động. Thoạt nghe tưởng là nhàn, nhưng thực tế là một mớ rắc rối. Tuần thứ ba, đội thi công ống nước phát hiện rằng đường ống nước bên trong tường ở khu vệ sinh bị ăn mòn, nguy cơ rò rỉ. Nếu không thay, nguy cơ thấm nước rất cao. Tôi đành tự ý cho thay cả đoạn ống dài hơn 6 mét, phát sinh thêm 3,8 triệu đồng. Chưa dừng ở đó, trong công đoạn sơn lót, thợ sơn hỏi tôi màu gì giữa ba hãng chênh lệch rõ về chất lượng. Tôi cân nhắc và chọn hãng phổ thông vì tôi chủ quan về khoản này. Đến ban công, tôi nâng cấp lên gạch chống trơn mà chủ nhà chẳng hề hay biết. Tổng kết cuối dự án, tôi đã phải gọi điện 47 lần chỉ để chốt từng chi tiết nhỏ. Đã có lúc tôi phải bỏ tiền túi ra trước để tránh làm gián đoạn công việc. Cái dở là ông chủ chỉ nhìn thấy bảng tổng kết cuối tháng.Góc nào trong nhà tôi cũng phải đo, nhưng có ba chỗ chủ nhà nào cũng bỏ quên khiến nội thất sau này như bị lệchSau nhiều năm làm nghề, tôi nhận ra một điều: ai cũng chỉ tập trung đo đạc phòng khách, phòng ngủ, nhưng không hề đo đạc ba khu vực then chốt. Thứ nhất là phần trần âm chỗ gác lửng nhỏ mà các căn hộ hay tận dụng thành kho hoặc chỗ ngủ phụ. Căn của anh khách ở Văn Khê có một gác lửng thấp tè nhưng tôi phát hiện trần âm bị tụt xuống 5 phân. Kết quả là, mỗi lần đứng dậy người lớn va đầu. Vị trí thứ hai nằm ở khoảng cách ban công tới máy giặt. Chủ nhà tính chọn máy giặt cửa trước, nhưng tôi đo ra chỉ vừa đúng 62 phân. Loại máy này đòi hỏi thêm 10 phân không gian – mà chủ nhà thì chẳng biết gì. Khác biệt chưa đầy gang tay nhưng thì cửa ban công chẳng thể mở hết. Chỗ cuối cùng là độ cao tay nắm tủ bếp so với ô cửa sổ trời. Căn hộ ở Mỹ Đình tôi từng làm có cửa sổ trời mở xuống dưới, trong khi tay nắm tủ bếp đặt cao hơn, tay nắm chặn mất lối mở của cửa. Sau đó tôi phải tháo cánh tủ xuống làm lại – phát sinh 5 ngày công cùng 8,5 triệu chi phí.Khi tôi tự chọn màu sàn mà không thấy mặt chủ nhà, ai là người chịu trách nhiệm khi hóa đơn đội lên 15 phần trămBước qua công đoạn lát sàn, tôi vướng phải chuyện không hay. Khối lượng ván sàn cho 2 phòng là 52 mét vuông, nhưng lô đầu tiên tôi đặt chỉ đủ 45 mét. Tôi ngại việc chờ đợi thêm nửa tháng nên tự ý mua thêm một mẻ ván cùng tông với lô trước. Thật không may, anh chủ nhà gọi đến và nói rằng anh ghét màu tro sáng. Số ván mới đã về đến nơi, sẵn sàng thi công. Tôi đứng giữa một mớ bòng bong: đổi sang màu khác thì đội chi phí 15 phần trăm, mà cứ thi công tiếp là trái ý gia chủ. Tôi chọn cách ghi âm cuộc gọi, chụp ảnh thực tế và gửi qua zalo cho ông chủ sau mỗi ca làm. Anh ta chỉ trả lời bằng icon cười – cũng không hề có một góp ý nào. Ấy vậy, khi nghiệm thu, anh ta đứng im nhìn nền sàn, rồi nói rằng nghe có tiếng động lạ. Tôi đã lờ mờ nhận ra rằng lô ván thứ hai khác độ dày 1 li. Chưa đầy một milimet mà, thì bề mặt sàn không thể bằng phẳng. Tôi đành tự chịu trách nhiệm chi phí sửa – khoản lỗ gần chục triệu tôi không thể quên cho cách làm việc thiếu kiểm chứng của mình.Một buổi tối tôi gọi video call cho chủ nhà chỉ để hỏi anh muốn bồn cầu treo tường hay nối sàn, và đó là lúc mọi thứ vỡ lẽĐang lúc mọi việc suôn sẻ thì khi thi công phòng vệ sinh, tôi dừng lại. Trong hồ sơ ban đầu chẳng ghi bồn cầu loại nào, trong khi đó lại là điểm then chốt cho đường ống âm. Một buổi tối muộn, tôi thực hiện cuộc gọi video cho anh chủ chỉ để hỏi anh muốn lắp bồn cầu treo tường hay loại nối sàn. Anh ta cáu gắt, bảo tôi đừng làm phiền. Tôi nhẫn nại trình bày rằng bồn cầu âm tường yêu cầu phải chừa sẵn khoan đục, còn nếu lỡ chọn sai thì coi như phá vỡ toàn bộ. Đúng lúc ấy, chủ nhà thở dài và thừa nhận: anh chưa từng nghĩ kỹ về hành trình của mình trong nhà tắm. Lúc đó tôi ngộ ra rằng: không phải họ không có điều kiện, họ thiếu thời gian và sự hình dung. Sau lần đó, tôi vạch ra một nguyên tắc làm việc không thể phá vỡ: chúng tôi luôn dừng lại nếu có bất cứ ai chưa mường tượng được lối sinh hoạt trong nhà. Không chỉ hỏi han về tông màu hay chủng loại, tôi thiết kế bảng hỏi chi tiết dày 4 trang. Bảng hỏi có cả những điều nghe thật ngớ ngẩn như khi đánh răng, anh quay mặt về phía cửa hay áp mặt vào tường. Chỗ phơi đồ anh dùng móc trần hay giá đứng – điều này quyết định việc có phải gia cố trần thạch cao hay không. Ấy vậy mà chính tờ giấy 4 trang kia giúp tôi giảm hẳn các lần phải quay xe sửa sai. Nếu bạn sắp sửa làm nhà, hãy dành ra hai buổi tối ngồi với người thiết kế, rồi tự vấn bản thân về từng thói quen sinh hoạt thường ngày. Bởi căn nhà đẹp nhất là căn nhà khiến bạn không phải nghĩ, còn các chi tiết tưởng chừng nhỏ xíu lại thay đổi cả cách bạn sống mỗi sáng thức dậy.