Tháng 9 năm ngoái, tôi đã hoàn lại cho chủ nhà một bản vẽ thiết kế căn hộ trị giá năm tỷ kèm lời xin lỗi, sau đó tôi chuyển tới một căn phòng trọ 15 mét vuông ở quận Bình Thạnh, do tôi phát hiện mình không còn cảm nhận được sự chuyển động của một tổ ấm nữa. Thoạt nghe có vẻ hơi quá nhưng tôi không đùa. Với 15 năm hành nghề thiết kế không gian cho biệt thự, cho penthouse của giới thượng lưu Sài Gòn, tôi từng đoạt giải quốc tế nhưng cũng có giai đoạn kiệt sức với công việc tới mức không muốn cầm bút chì. thi công nội thất nhà phố Những dòng này kể lại những gì tôi trải nghiệm từ những ngày sống trong căn phòng trọ đó.Căn phòng trọ 15 mét vuông đã phá vỡ định nghĩa sang trọng của tôi như thế nàoTôi không kể chuyện này để tô hồng sự khổ hạnh một cách giả tạo. Sáng nào, tôi tỉnh giấc và việc đầu tiên là kiểm tra khoảng trống từ giường đến tủ đồ. Chừng 60 phân, nhưng phải nghiêng người nếu muốn đi qua nhưng không đủ để mở tủ thoải mái. Tôi từng thiết kế một không gian tiếp khách lên tới 80 mét vuông chỉ để đặt một bộ sofa nhập từ Ý đắt hơn một căn nhà nhỏ, sau này tôi mới biết vị khách đó cả năm chưa chắc đã ngồi ở đó một lần. Buồn cười không? Tôi mất ba tháng để học cách dùng từng xen-ti-mét diện tích, và tôi chợt nhận ra những thiết kế cao cấp của tôi trước đây đang phí phạm diện tích khủng khiếp chỉ để tạo ra vẻ bề thế vô hồn. Thứ gọi là xa xỉ đích thực không nằm ở việc phòng khách rộng bao nhiêu mét mà ở việc mỗi centimet đều có lý do tồn tại.Người siêu giàu không cần thêm một bộ sofa dát vàng mà cần một góc im lặng để nghe chính mìnhCó một vị khách từng đưa tôi 700 triệu để lắp hệ thống đèn pha lê nhập từ châu Âu nhưng tôi chưa thấy nó sáng lần nào, bởi thứ ánh sáng phản chiếu đó khiến ông đau đầu. Nghe thì có vẻ vô lý nhưng tôi thề là sự thật. Giờ nghĩ lại, tôi thấy mình đã phạm sai lầm khi cố gắng đưa vào nhà khách những thương hiệu nội thất xa xỉ chỉ để tăng giá trị bản vẽ, mà không hề tự hỏi tại sao họ có thể mua mọi thứ trên đời nhưng lại không thể tìm thấy niềm vui trong ngôi nhà của mình. Chính căn phòng trọ 15 mét vuông khiến tôi hiểu rằng ai cũng cần một góc để lắng nghe chính mình chứ không phải thêm một phòng trưng bày đồ hiệu. Khi tôi quay trở lại với công việc, tôi bắt đầu thiết kế những khoảng không tối giản nơi con người có thể ngồi thiền thư giãn đọc sách, hoặc đơn giản là ngắm mưa qua ô cửa kính. Và kết quả thật khó tin khách hàng từng ép tôi phải chưng diện hết mức giờ đây cảm ơn tôi rối rít nhiều hơn tất cả những dự án trước kia.Phép trừ diện tích là kỹ năng tôi rèn mãi mới có và nhà giàu cũng cần phải được giáo dục điều nàySau khi rời phòng trọ, tôi áp dụng một phương pháp mà tôi gọi là phép trừ diện tích. Nội dung chính rất dễ hiểu: trước khi thiết kế một căn nhà 1000 mét vuông, bao giờ tôi cũng phác thảo một ngôi nhà chỉ rộng 100m2 đầu tiên nhằm lọc ra những thành phần cốt lõi nhất. Nếu một vật dụng không thể nào có mặt trong một căn nhà nhỏ thế, thì nó cũng không xứng đáng xuất hiện trong biệt thự to đùng kia. Tôi nhớ có lần, tôi phải dùng cả khối óc để thuyết phục một vị đại gia từ bỏ cầu thang xoắn 3 tỷ đồng và chọn một chiếc cầu thang thường để lấy chỗ làm thư viện. Ông khách lúc đó nhìn tôi và bảo: “Cậu có biết cầu thang xoắn là biểu tượng của sự giàu sang không?”. Tôi đáp lại: “Với tôi biểu tượng của sự giàu sang thật sự là những nơi con người với nhau dành thời gian cho nhau”. Chỉ ba tháng sau đó, trong năm đó, 12 trên 15 dự án khiến khách hàng phải gửi lời cảm ơn tôi “căn nhà này giờ mới thật sự là nhà”. Điều tôi học được là người có tiền không ngại chi phí, nhưng họ cực kỳ sợ bị lộ ra rằng mình chẳng am hiểu gì về ngôi nhà. Nắm được điều này, khi tư vấn, tôi né tránh mọi cuộc nói chuyện về thẩm mỹ thuần túy mà nói về công năng và đưa ra những con số rõ ràng: thời gian di chuyển trong nhà sẽ tốn bao nhiêu giây, ánh sáng tự nhiên chiếu vào phòng khách lúc mấy giờ, hướng gió nào sẽ lùa qua phòng ngủ.Tôi không còn thiết kế cho họ sự giàu có nữa tôi thiết kế cho họ ký ức về tuổi thơĐừng nghĩ tôi đang làm chuyện lãng mạn viển vông. Ở đây tôi muốn nói đến một phương pháp thực chiến được tôi áp dụng bài bản thế này : ở buổi khảo sát đầu tiên, tôi cố tình không hỏi gu thẩm mỹ của họ, tôi không hỏi họ muốn gam màu gì, mà tôi bắt đầu bằng những câu chuyện tuổi nhỏ: mùi khói bếp than của bà nội lúc chiều khiến ông nhớ nhất điều gì, một trận mưa lớn năm 1991 mà gia đình ông phải trú trong cùng một phòng ngủ khiến ông sợ hay lại nhớ, những câu hỏi mà thoạt nghe chẳng liên quan gì đến nội thất nhưng lại quyết định mọi thứ. Tôi có số liệu này : 60% tổng số khách hàng tôi trò chuyện với bộ câu hỏi về ký ức đã hoàn toàn thay đổi yêu cầu ban đầu từ một căn phòng rượu đắt tiền thành nơi đọc sách cho tụi nhỏ. Căn biệt thự của họ rộng ba tầng nhưng cả nhà chỉ dùng đúng căn bếp của cô giúp việc cả. Người chồng suốt ngày tiếp khách ở ngoài, người vợ thì lủi thủi một mình. Trong bản vẽ, tôi phá bỏ toàn bộ tường ngăn ngăn phòng bếp với phòng khách để biến toàn bộ tầng một thành một quán ăn gia đình ngay giữa căn biệt thự 3 tầng, để bà vợ nấu ăn mà vẫn trò chuyện được với chồng con. Hôm bàn giao nhà, tôi thấy mắt bà chủ nhà đỏ hoe vì bà bảo hai mươi năm qua bà mới lại thấy cả nhà ngồi ăn chung một mâm. Cái nghề mà tôi đang theo đuổi rốt cuộc chẳng phải là chuyện ngân sách có thể chi trả mà là đáp ứng khả năng yêu thương của con người. Bạn có thể bỏ ra năm mươi tỷ cho một ngôi nhà mà chẳng ai thật sự dùng đến, thì tôi e rằng bạn chỉ đang nuôi một kho báu lạnh lẽo. Tôi vẫn nhận thiết kế cho những căn penthouse nhưng trong từng bản vẽ, tôi luôn chừa ra một khoảng cho những thứ không thể mua được như nụ cười, như tiếng cãi vã rồi làm hòa. Nếu bạn có dịp xem những bản thảo tôi làm gần đây, bạn sẽ để ý thấy mảnh giấy tôi dán trước màn hình máy tính: “Thiết kế cho người ta một nơi để trở về và cảm thấy thuộc về”, đó là điều tôi tâm niệm mỗi ngày”. Bạn đã bao giờ tự hỏi ngôi nhà của mình đang phục vụ ai chưa?