Tuần thứ ba thi công, tôi đến công trường và phát hiện tủ quầy bar mà nhà thầu đang dựng cao hơn bản vẽ đúng 12cm. Đội trưởng bảo tôi: "Bản vẽ chỉ là bản phác thảo, bọn em thấy vị trí này cao hơn sẽ đẹp hơn". Tôi đã dừng toàn bộ công trình cả ngày hôm đó để giải quyết việc này. Nói thẳng ra, lúc đó là lần đầu tôi giao cho đơn vị thi công nội thất trọn gói cho chi nhánh thứ hai. Tôi lúc đầu nghĩ cứ khoán trắng cho họ thì sẽ yên tâm. Nhưng, tôi nhận ra tôi đã quá ngây thơ khi nghĩ rằng bản vẽ sẽ được tôn trọng tuyệt đối. Cái tủ đó chẳng những sai kích thước mà còn làm hỏng cả mảng quầy pha chế, nơi tôi đã tính toán kỹ cho dàn máy espresso và quầy trưng bày bánh.Bản vẽ đẹp trên giấy, sai trên công trườngCâu chuyện chiếc tủ lệch 12cm nghe thì nhỏ nhặt nhưng chuyện đó khiến tôi ngốn mất thêm 4 ngày để tháo dỡ và dựng lại theo đúng thiết kế. Đội thợ lý luận rằng họ thích chỗ quầy nâng lên để đỡ phải cúi khi pha chế. Lý do nghe cũng hợp tình nhưng không đúng là không đúng. Tôi đã phải gọi điện cho người thiết kế, nhờ anh ấy chuyển lại bản vẽ chi tiết có ghi chú đỏ từng milimet. Buổi họp giữa tôi, đội trưởng và bên thiết kế căng thẳng đến mức đôi lúc tôi tưởng như việc làm ăn sắp chấm dứt. Rốt cuộc chúng tôi chốt lại một quy định: bất kỳ thay đổi nào ngoài bản vẽ, dù nhỏ đến đâu, đều phải có giấy tờ và sự đồng ý của tôi. Tốn thêm chi phí nhân công không đáng kể, điều quan trọng là lịch thi công chậm lại mười ngày so với kế hoạch đầu tiên. Sau đó, tôi ngộ ra một chân lý: thiết kế không phải để cho đẹp, nó là hợp đồng phụ giữa chủ đầu tư và nhà thầu. Khi tôi không bám sát từng đường nét thì họ sẽ tự biên tự diễn. Và chuyện đó gần như chắc chắn sẽ đưa tới sai sót dây chuyền về sau.Đừng giao hết quyền cho nhà thầu trọn góiTâm lý của nhà thầu khi nhận làm trọn gói dễ hiểu thôi: họ muốn nhanh gọn để bàn giao sớm và nhận đủ tiền. Bởi vậy, họ sẽ tìm cách tối giản khối lượng mà chẳng thèm hỏi tôi. Có lần, tôi phát hiện họ tự ý chọn loại gạch lát nền rẻ hơn bản vẽ chỉ vì "trông cũng na ná". Họ bảo loại gạch trong thiết kế hết hàng, loại họ chọn cùng tông, đại khái không ai nhận ra. Nghe cũng hợp lý đấy nhưng họ bỏ qua một điểm cốt lõi: tôi đã ngồi xuống với kiến trúc sư cả buổi để chọn ra từng viên gạch dựa trên độ ma sát, khả năng thấm nước và màu sắc khi ánh đèn vàng chiếu vào. Gạch giá thấp hơn nhìn chỗ trưng bày thì giống thật, nhưng khi thi công lên sàn rồi bật đèn lên thì khác hẳn. Tôi đã phải yêu cầu họ gỡ lên và lát lại bằng đúng loại gạch trong thiết kế. Tiền phát sinh lần đó là 15 triệu đồng, nhưng tôi đã dứt khoát khấu trừ vào phần thanh toán cuối cùng của họ. Việc làm trọn gói hay có điều khoản về quyền thay đổi vật liệu tương đương mà nhà thầu nào cũng vận dụng hết mức. Nếu tôi không đọc kỹ điều khoản đó thì tôi đã phải nuốt ngậm mớ vô lý đó. Kinh nghiệm của tôi là: trước lúc ký hợp đồng, hãy đòi cho bằng được một phụ lục nói rõ mọi sự thay đổi về vật tư, kích thước đều phải có xác nhận bằng văn bản của chủ đầu tư trước khi thực hiện.Lịch giám sát dày đặc hơn lịch hẹn cà phê của tôi từng làmKhông phải nói quá, lịch giám sát công trình của tôi dày đặc hơn cả lịch gặp gỡ đối tác ngày trước. Hằng ngày, tôi bỏ ra buổi sáng khoảng 7 đến 8 rưỡi và chiều tối từ 5 rưỡi đến 7 giờ để có mặt ở công trường. Tôi chụp ảnh mọi ngóc ngách và gửi thẳng vào nhóm chat chung với kiến trúc sư. Nhờ thế, anh bạn thiết kế nhìn ra lệch lạc của cửa thoát hiểm chỉ sau 30 phút tôi gửi hình trong khi nếu để đến cuối tuần thì phần tường đó đã được trát và sơn kín. Điều trớ trêu là, có mặt đúng nơi đó không phải vì tài giỏi gì mà chỉ vì chiều hôm đó tôi tiện đường thuận tiện ghé vào. Ngoài việc chụp hình, tôi còn mua hẳn một cái thước laser dạng cầm tay giá dưới 2 triệu đồng. Mỗi lần lên công trường, tôi tự đo các điểm mấu chốt: độ rộng lối đi giữa bàn ghế, chiều cao của quầy, vị trí ống điện nước trên tường. Có vẻ hơi cầu kỳ nhưng chính cái thước 2 triệu đó giúp tôi tránh được ít nhất 3 lần phải làm lại. Đội thợ lúc đầu còn chọc tôi giống như mấy chị giám sát chuyên nghiệp, nhưng về sau họ cũng quen và nghiêm túc hơn hẳn.Điều tôi sẽ làm khác đi ở lần thi công tớiNếu có dịp làm lại, tôi sẽ không bao giờ đi vào vết xe đổ những sai lầm của mình. Điều tôi ưu tiên hàng đầu, tôi sẽ yêu cầu nhà thầu ký biên bản nghiệm thu theo từng giai đoạn, không để dồn lại một lần cuối. Mỗi hạng mục như hệ thống điện nước, thạch cao trần, sơn tường đều có một buổi nghiệm thu khi tôi có mặt và bên thiết kế. Tôi cũng sẽ lưu giữ một bản vẽ thi công có đóng dấu đỏ của công ty thiết kế để làm căn cứ đối chiếu mỗi khi có tranh cãi. Khoản thanh toán cũng là một chỗ tôi đã sai. Lần này tôi trả theo từng đợt phần trăm chứ không ràng buộc với hạng mục hoàn thành. Kết quả là, có những lúc tôi đã trả 70% giá trị hợp đồng mà công trường vẫn còn ngổn ngang. lần sau, tôi sẽ trả theo tiến độ nghiệm thu thực tế, mỗi lần không quá 30% và lại giữ một khoản đến lúc bàn giao để đảm bảo họ xử lý hết lỗi phát sinh. Sau tất cả, thứ quan trọng nhất là giữ cho mình quyền phủ quyết cuối cùng về thẩm mỹ, cho dù họ là công ty to đến đâu. Tôi có nghe câu nói từ một anh bạn trong nghề: "Khách hàng không bao giờ sai, nhưng nếu không nói rõ, thầu sẽ chọn đường ít tốn công nhất". Quả thật là vậy. Căn hộ 48m2 của tôi và bài toán trọn gói tưởng dễ mà khó Nếu bạn đang chuẩn bị làm một dự án nội thất trọn gói cho quán cà phê, showroom hay văn phòng của mình, tôi khuyên thật lòng: đừng bao giờ vì muốn nhanh mà bỏ qua sự kỹ lưỡng. Cứ dành thời gian ra trông chừng, chi vài triệu mua dụng cụ, và quan trọng nhất, phải đòi hỏi mọi thứ khớp với bản vẽ, kể cả khi nó chỉ lệch 1cm. Bạn có muốn chia sẻ tình huống thợ thi công tự ý thay đổi mà chẳng hỏi bạn chưa? Tôi tin câu chuyện của bạn cũng sẽ kịch tính không kém đấy.