Tháng 3 năm ngoái, tôi đứng giữa căn hộ chưa đổ bê tông chống thấm ban công mà nhận ra đội thi công sàn gỗ đã đóng cọc ghim xuống nền trước khi tôi kịp chạy đi mua tấm lót chống ồn. Hóa đơn thêm 9 triệu chỉ để tháo ra làm lại, nhưng cái bài học về trình tự thi công sàn thì đến giờ tôi vẫn còn cay. Tôi năm nay 34 tuổi, nhân viên văn phòng, chưa từng dính dáng đến xây dựng bao giờ. Lần đầu tôi tự giám sát cải tạo căn hộ 90m2 cho bố mẹ chuyển từ nhà mặt đất lên chung cư sau 15 năm sống trong nhà đất, và tôi đã học được nhiều thứ theo cách tốn kém nhất có thể. Khi tìm hiểu thi công nội thất chung cư với đủ thứ video trên YouTube, tôi cứ nghĩ làm nhà đất thế nào thì chung cư làm thế đó, nhưng thực tế phũ phàng hơn nhiều.Thứ tự thi công chung cư không giống nhà mặt đất một chút nàoLần đầu làm nhà đất năm 2020, tôi thuê một đội thợ quen của ông chú, họ làm theo kiểu truyền thống: đục tường trước, chống thấm sàn sau, rồi mới lắp trần. Tôi ngây thơ áp dụng y nguyên vào chung cư và vỡ mồm ngay tuần đầu tiên. Căn hộ của tôi ở tầng 12, phòng khách hướng tây nam, ban công hứng mưa tạt thẳng. Đội thợ đục tường ban công để chạy rãnh điện trước khi tôi kịp yêu cầu họ chống thấm sàn khu vệ sinh. Hôm sau trời mưa to, nước theo lỗ đục trên sàn ban công thấm ngược vào phòng khách, làm bong lớp sơn chống thấm tôi mới thi công hai ngày trước. Tôi đứng nhìn mà tay chân run lên, vì lớp sơn đó tốn 4 triệu tiền vật tư, giờ phải cạo ra làm lại từ đầu. Điều buồn cười là tôi cứ tưởng trình tự chung cư sẽ là làm tường xong mới chống thấm sàn, nhưng thợ có kinh nghiệm chỉ cho tôi: phải đục nền trước để tìm đường ống cấp thoát nước, xử lý chống thấm sàn vệ sinh từ lớp lót, rồi mới tính chuyện ốp tường. Căn 90m2 của tôi mất đúng 27 ngày thi công, nhưng nếu tôi biết nguyên tắc “khô trước ướt sau” ngay từ đầu thì đã không phải kéo dài thêm 5 ngày vì nước từ phòng tắm chảy ngược ra phòng khách khi thợ lát gạch vệ sinh trước khi làm sàn khu vực còn lại. Tôi đã quay lại toàn bộ video quá trình để làm bài học, và mỗi lần xem lại tôi vẫn thấy mình như một thằng ngốc cầm máy quay mà không biết mình đang quay cái gì.Cái giá phải trả khi tin thợ rằng làm sàn gỗ tháng nào chẳng đượcNói thẳng, tôi tin người thợ cả vì ông ấy có vẻ hiền lành và nói chuyện rất trôi chảy. Ông bảo “sàn gỗ làm tháng nào chẳng được, miễn là nền sạch là xong”. Tôi nghe theo, để đội thi công lắp sàn gỗ công nghiệp ngay sau khi đổ bê tông bù nền chống thấm sen cây chỉ mới 3 ngày. Tôi không biết rằng độ ẩm trong xương gạch lúc đó còn cao, lớp keo dán chân đế không thể ăn vào bề mặt. Tuần thứ hai, tôi bắt đầu nghe tiếng kêu ọp ẹp mỗi lần giẫm lên vị trí nối tấm, cảm giác như sàn sắp sập xuống tầng dưới. Tôi mua một máy đo độ ẩm gỗ cầm tay giá 800 nghìn, đo thử thì con số hiện lên 22%, trong khi tiêu chuẩn chấp nhận cho sàn gỗ nhập khẩu Đài Loan mà tôi dùng là dưới 16%. Tôi gọi điện cho thợ cả, ông ấy còn chối rằng “máy đo của anh sai”, nhưng khi tôi đưa video quay lại cảnh ông ấy tự tay đo mà mặt tái mét thì ông đành im. Tôi phải thuê một đơn vị khác tháo toàn bộ sàn, vì 35m2 đã đặt không thể tái sử dụng do các tấm đã bị cắt xẻ và mấu khóa bị hư khi đóng. Tiền thiệt hại lên đến 12 triệu đồng cho phần sàn đã mua, chưa kể 2 triệu tiền công tháo dỡ và vận chuyển. Lần hai tôi tự đứng nhìn từng công đoạn: dưới sàn phải lót màng polyetylen dày 0.2mm để chống ẩm từ nền bê tông, rồi đo độ phẳng nền theo tiêu chuẩn 2mm trên 1 mét dài bằng thước laser. Thợ Việt Nam quen làm theo cảm tính, tôi phải đứng đó liên tục nhắc họ kiểm tra lại, mệt bở hơi tai nhưng kết quả thì đáng đồng tiền.Những thứ tưởng làm sau hóa ra phải làm trước thì mới kịp nội thấtĐến bây giờ tôi vẫn ấm ức vụ rèm cửa phòng ngủ hướng tây. Tôi định treo rèm cản sáng hai lớp để bố mẹ ngủ trưa không bị nắng, nhưng khi trần thạch cao giật cấp đã đóng xong, tôi mới phát hiện không thể khoan được điểm bắt vít vào mảng bê tông vì trần che mất vị trí đó. Muốn treo rèm thì phải đục phá trần xuống để đi ống luồn dây, mà tôi thì không muốn động vào vì vừa mất thẩm mỹ vừa tốn thêm 7 triệu. Cuối cùng tôi phải bỏ ý định, chấp nhận mua rèm vải mỏng chỉ che được 60% ánh sáng, và mỗi buổi chiều bố tôi lại kêu nóng. Nếu tôi biết trước rằng phải lắp thanh treo rèm trước khi đóng trần thì mọi chuyện đã khác. Một lỗi ngớ ngẩn khác là vị trí ổ cắm âm tường cho tủ bếp dưới. Thợ điện cứ đặt ổ theo bản vẽ điện mà nhà thầu cũ để lại, nhưng khi tôi mua máy rửa bát và lavabo, tôi phát hiện ra thông số kỹ thuật trên catalog yêu cầu nguồn nước cách sàn 50cm, trong khi ổ cắm lại nằm ở vị trí 75cm. Kết quả là máy rửa bát phải đấu dây nối dài lòng thòng phía sau, trông rất mất thẩm mỹ và nguy cơ chập cháy nếu dây bị chuột cắn. Kinh nghiệm xương máu của tôi: hãy mua thiết bị nội thất như lavabo, bồn cầu treo tường, máy nước nóng trước khi thi công phần thô, để lấy số đo bo mạch nước chính xác. Nếu không, bạn sẽ bắt vít vào vị trí sai và phải sống chung với sự bất tiện mỗi ngày trong 10 năm tới.Chấp nhận độ lệch tường thì cuộc sống sau đó dễ thở hơn nhiềuSau tất cả những sai lầm, tôi ngộ ra một điều: đừng bao giờ đòi hỏi tường chung cư phải thẳng tắp 100% như ảnh trên mạng. Lần thứ hai làm lại, tôi mua một máy đo laser giá 2.5 triệu và tự tay đo từng góc tường. Kết quả cho thấy mảng tường cạnh cửa sổ phòng khách lệch đến 8mm trên 1 mét, và phòng ngủ chính lệch 7 độ so với góc chuẩn. Ban đầu tôi nổi máu cầu toàn, bắt thầu trần thạch cao phải chỉnh lại cho thẳng, rồi cãi nhau suốt một tuần, tốn cả đống calo mà công việc vẫn không tiến triển. Đến khi tôi quyết định thay đổi cách tiếp cận: thay vì ép tường thẳng, tôi thiết kế tủ quần áo đóng theo độ lệch của tường, để hai bên hở khe 3mm và bịt bằng silicon co giãn. Kết quả đẹp hơn hẳn kiểu áp khít mà tôi vốn tưởng là hoàn hảo, vì khi tòa nhà chuyển động vì lún hoặc rung lắc, silicon co giãn hấp thụ lực, không làm nứt cánh tủ. Tương tự, ở phòng bếp, tôi phát hiện bức tường cạnh cửa sổ bị lệch, nên tôi quyết định đục gạch ốp xuống 4cm để tủ bếp trên có thể treo ngang bằng với mảng tường chính. Lúc đó tôi tưởng mình điên vì phá đi lớp gạch vừa ốp, nhưng sau khi hoàn thành, căn bếp nhìn cân đối đến lạ, và tôi tiết kiệm được 6 ngày công chờ thợ chà lại vữa nếu tôi cứ khăng khăng bắt họ sửa tường. Tinh thần tôi nhẹ tênh mỗi sáng nhìn căn bếp, và tôi nhận ra rằng chấp nhận khuyết điểm của căn nhà cũng giống như chấp nhận khuyết điểm của bố mẹ mình khi họ già đi – không cần phải hoàn hảo, chỉ cần đủ tốt để sống chung vui vẻ. Nếu bạn sắp sửa thi công chung cư, tôi khuyên bạn hãy chuẩn bị tinh thần cho việc mọi thứ sẽ không như ý, và quan trọng nhất, đừng ngại từ bỏ ý định làm đẹp để chọn sự thực dụng. Căn nhà của bạn sẽ không bao giờ hoàn hảo, nhưng nó có thể là nơi bạn cảm thấy thoải mái, và đó mới là điều đáng giá nhất.