Tháng 8 năm ngoái, em gái tôi nhắn tin than trời bức tường vừa dán giấy nhập khẩu từ Nhật giá hơn 40 triệu đã nứt toác chỉ sau một tuần. Thủ phạm thật sự là cách chúng tôi xử lý nền tường chứ không phải cuộn giấy. Tôi là kỹ sư xây dựng đã 12 năm chuyên tư vấn và thi công nội thất cho các căn hộ chung cư cao cấp tại Hà Nội. Vậy mà tôi vẫn mắc sai lầm cơ bản này. Vấn đề thật ra nằm ở độ ẩm trong tường, thứ mà ở Nhật Bản họ xử lý nghiêm ngặt còn ở Việt Nam gần như bỏ qua. Tôi viết bài này không phải để quảng cáo mà để kể lại những gì tôi đã trả giá bằng tiền thật.Cái lạnh ẩm của Hà Nội khiến giấy Nhật trở nên khác biệtSau cú sốc đó, tôi đã cầm máy đo độ ẩm tường sang nhà chị gái chiều hôm sau liền và con số làm tôi giật mình. Tường nhà chị đang ở mức 18%, giấy dán tường nhật bản khi tiêu chuẩn cho phép để dán giấy chỉ là dưới 12%. So với Tokyo, độ ẩm trong nhà mùa hè chỉ loanh quanh 60-70% và tường lại được làm từ vật liệu thoát hơi ẩm tốt hơn hẳn. Còn ở Hà Nội, vào mùa nồm độ ẩm không khí có thể chạm mốc 90%, tường xi măng hút ẩm như miếng bọt biển khổng lồ. Nếu bỏ qua công đoạn chống ẩm, keo dán sẽ bị thủy phân từ bên trong khiến giấy phồng rộp và nứt mảng lớn. Giải pháp tôi áp dụng cho nhà chị là phải bạt hết giấy cũ, chà sạch lớp sơn vôi, rồi sơn lót chống ẩm hai lớp bằng dòng sơn epoxy chuyên dụng cho tường ẩm mốc. Lớp sơn này phải khô hoàn toàn trong 48 giờ trước khi nghĩ đến chuyện dán giấy. Nghe thì đơn giản nhưng tôi cá rằng 90% thợ ở Hà Nội đang bỏ qua bước này vì nó tốn thêm hai ngày công và thêm một khoản chi phí sơn lót đáng kể. Nói thẳng ra, giấy dán tường Nhật Bản rất tốt nhưng nó chỉ phát huy tác dụng trên nền tường đúng chuẩn. Đừng đổ lỗi cho giấy khi chính bạn bỏ qua độ ẩm.Đừng nhìn màu sắc trên catalogue mà hãy nhìn dưới ánh đèn vàngGiải quyết xong phần kỹ thuật, chúng tôi bước sang giai đoạn chọn giấy và đây là nơi phát sinh một vấn đề tế nhị khác. Chị gái tôi chọn mẫu giấy ở showroom dưới đèn led trắng sáng, nhưng phòng khách nhà chị chỉ thắp một chiếc đèn chùm vàng ấm. Kết quả là, màu giấy khi về nhà bị lệch hẳn so với lúc chọn như một người khác vậy. Mẫu giấy Nhật có họa tiết truyền thống như sóng nước hay hoa anh đào thường bị nhạt màu đi trông thấy khi soi đèn vàng, trong khi những mẫu giấy hiện đại màu trơn hoặc vân đá lại giữ được tông màu tốt hơn nhiều. Tôi đã phải đạp xe sang showroom lần thứ ba để mượn cả cuộn giấy mẫu khổ lớn về tận nhà chị trải thử lên tường rồi bật đèn vàng soi kỹ. Kinh nghiệm của tôi sau vụ này vô cùng đơn giản: tuyệt đối không chọn giấy chỉ qua catalogue hoặc mảnh mẫu bé xíu. Hãy mang mẫu thật về không gian thực tế đặt cạnh bộ ghế sofa, dưới đúng hệ đèn bạn định lắp, rồi nhìn vào các khung giờ khác nhau trong ngày. Ánh sáng ban ngày khác hẳn ánh đèn vàng buổi tối và chính sự khác biệt này quyết định bạn có sống được với bức tường đó hay không.Công trình 200 mét vuông và lý do tôi không bao giờ thuê thợ không có chứng chỉ NhậtSau vụ nhà chị gái, tôi bắt đầu đào sâu tìm hiểu quy trình thi công giấy dán tường ở Nhật Bản và nhận ra mình sai từ những điều cơ bản nhất. Có lần tôi được mời tới một công trình 200 mét vuông do một đội thợ người Việt được đào tạo bài bản bởi công ty Nhật thi công. Điều đầu tiên làm tôi kinh ngạc là họ không dùng keo pha sẵn bán ngoài hàng mà tự trộn keo từ bột nhập khẩu với tỉ lệ khối lượng cực kỳ chính xác. Họ còn dùng một dụng cụ đo độ thấm hút của tường trước khi quyết định loại keo nào phù hợp, một công đoạn mà tôi chưa từng thấy thợ Việt nào làm. Thao tác miết giấy của họ cũng khác hẳn. Họ dùng một loại bay nhựa mềm có độ dẻo đặc biệt miết từ giữa ra mép theo đường ziczac để ép hết bọt khí và keo thừa ra ngoài, chứ không phải miết thẳng một đường như tôi từng dạy thợ. Họ còn dùng một loại dao rọc giấy có lưỡi đặc biệt không làm xước mặt giấy khi cắt mép và một thước kẻ kim loại dày 5mm để tì đè khi cắt. Từ đó tôi đặt ra một nguyên tắc bất di bất dịch: không bao giờ thuê thợ thi công giấy Nhật nếu họ không có chứng chỉ của hãng giấy hoặc ít nhất là không qua lớp huấn luyện của công ty Nhật. Một cuộn giấy Nhật loại tốt đã tốn 3-4 triệu trong khi công dán chỉ tính vài trăm nghìn một mét vuông. Nếu thợ làm hỏng một cuộn giấy bạn mất tiền gấp mấy lần công họ nhận và còn mất cả thời gian chờ nhập hàng lại từ Nhật. Vì thế, thuê thợ có chứng chỉ đắt hơn một chút nhưng an toàn gấp mười lần về mặt chi phí và thời gian nếu tính dài hơi.Giấy Nhật không phải là thứ để kinh doanh nếu bạn chỉ tính lợi nhuậnRất nhiều người hỏi tôi sao không mở hẳn dịch vụ chuyên thi công giấy Nhật Bản vì trông có vẻ hái ra tiền. Tôi cười và nói thẳng: đây là mảnh đất lành nhưng gai góc. Cụ thể một căn hộ 70m2, nếu dùng giấy Hàn Quốc phổ thông giá 180 nghìn một mét vuông, phần nguyên vật liệu chỉ hết khoảng 18 triệu và công thợ cho cả căn rơi vào 7-8 triệu, tổng chi phí cho khách rơi vào khoảng 25-26 triệu. Còn nếu dùng giấy Nhật loại tốt giá 600-800 nghìn một mét vuông, riêng tiền giấy cho cùng diện tích đã hết 45-50 triệu, và công thợ có chứng chỉ phải trả tới 12-15 triệu cộng thêm keo nhập khẩu và dụng cụ chuyên dụng. Tổng cộng khách phải chi 60-65 triệu cho một căn hộ 70m2. Trong khi đó, lợi nhuận của tôi cho phần thi công giấy Nhật chỉ nhỉnh hơn giấy Hàn khoảng 2-3 triệu nhưng rủi ro hư hỏng lại cao hơn hẳn vì chỉ một lỗi nhỏ về độ ẩm hoặc thao tác sai là hỏng cả cuộn giấy giá 4 triệu. Vậy nên tôi chỉ nhận thi công giấy Nhật cho người quen hoặc những khách hàng đã chọn chính xác mẫu giấy và hiểu rõ quy trình chứ không bao giờ nhận đại trà. Nếu bạn đang tính chuyện kinh doanh giấy dán tường Nhật Bản thì hãy chuẩn bị tâm lý: tiền vốn lớn, vòng quay hàng chậm và khách hàng cực kỳ khó tính. Nhưng nếu bạn làm tốt, một khách hàng hài lòng sẽ giới thiệu thêm ít nhất ba mối quen và đó mới chính là nguồn sống bền vững của nghề. Còn với người đang chuẩn bị dán giấy cho chính căn nhà của mình, tôi chỉ khuyên thật lòng một điều: đừng tiết kiệm phần chuẩn bị bề mặt và đừng chọn thợ chỉ vì giá rẻ. Hỏi kỹ họ về độ ẩm tường, yêu cầu xem chứng chỉ, và luôn luôn xem mẫu giấy dưới ánh đèn thật của nhà mình trước khi chi ra vài chục triệu. Còn bạn đã bao giờ gặp sự cố tương tự với giấy dán tường chưa? Chia sẻ với tôi nghe nhé.